ფხიზელი
/pʰχize̞li/
GÜRCÜCE → TR
Gürcüce "ფხიზელი" kelimesi Türkçe'de ayık, farkında, uyanık anlamına gelir.
Çeviri
Genelayık
Genelfarkında
Geneluyanık
Çekim Tablosu
karşılaştırmaუფრო ფხიზელი
üstünlükყველაზე ფხიზელი
Tanım
•alert, awake, open-eyed, vigilant, wakeful, waking, wide-awake · sober, not drunk
Diğer Dillerde
Almancaaufmerksam, aufwachen, bei Bewusstsein, bewusst, ernüchtern, erwachen /ˈaʊ̯fˌmɛʁkzaːm/
attentive, alert, observant · thoughtful, considerate, mindful
çekim: karşılaştırma aufmerksamer · üstünlük am aufmerksamsten
köken: From aufmerken (“to observe”) + -sam, the former component from auf- (“up-”) + merken (“to notice”).
aile: Aufmerksamkeit, aufmerksam machen
Danke, das ist sehr aufmerksam von dir.
Fransızcaau fait, conscient, éveillé, réveillé, se réveiller, sobre /o fɛt/
au fait
Êtes-vous au fait des règles du jeu ?
İspanyolcaalerta, consciente, despertarse, despierto, desvelado, sereno /aˈleɾta/
alert, vigilant
çekim: çoğul alertas
köken: Borrowed from Italian all'erta (“to the height”), from erta (“lookout, tower”).
aile: alertamente
İtalyancaconsapevole, conscio, cosciente, desto, sobrio, svegliarsi /kon.saˈpe.vo.le/
aware, conscious, acquainted
eş: al corrente, avvertito, avvisato, conscio, convinto, cosciente
zıt: inconsapevole
köken: From consapere + -evole.
aile: consapevolezza, consapevolizzare, consapevolmente
Rusçaбди́тельный, бо́дрствующий, не спя́щий, пробуди́ться, пробужда́ться, просну́вшийся
Arapçaاِسْتَيَقَظَ, صَاحٍ, صَحَى, نَبِه, يَقِظ
Farsçaبیدار, بیدار شدن /beː.ˈdaːr/
awake (not asleep) · wakeful, alert · enlightened
köken: Metathesis from Middle Persian [script needed] (wygrʼd /wiγrād/), from Proto-Iranian *wi- + *Hgar- (“to be awake”), the former from Proto-Indo-European *wí (“apart”), the latter from Proto-Indo-European *h₁ger- (“to be awake, to awaken”). Cognate with Sanskrit जागर्ति (jāgarti), Ancient Greek ἐγείρω (egeírō, “to awaken”), Albanian ngrē (“to lift, to wake”).
aile: بیدار کردن, بیدار شدن
چشم پرخوابت اگر بیدار میشد بد نبود، کلهٔ مستت اگر هشیار میشد بد نبود.
Azericeayıq, duyuq, gözüaçıq, oyanıq, oyaq, sayıq /ɑˈjɯχ/
sober · conscious · awake
çekim: karşılaştırma daha ayıq · üstünlük ən ayıq
zıt: içkili, sərxoş, bayğın, yatmış
köken: From Proto-Turkic *ād- (“sober, to sober up”), whence also ayılmaq (“to awaken”). Cognate with Karakhanid اَذِغْ (aδïɣ), Turkish ayık, Crimean Tatar ayınıq, Bashkir айыҡ (ayıq), Chuvash урӑ (ură).
aile: ayıqlıq
Yol polisinin sərxoş tutduğu sürücü ayıq çıxdı.
Lakin süni şəkildə özünü gecənin ortasında yuxudan durmağa məcbur etmək, 2 saat ayıq qalıb yenidən yatmaq fizioloji baxımdan düzgün deyil.
Siz bilirsiniz ki, dəyişir zaman, Dəyişir hər şeyin əvvəlki halı. Belə bir zamanda ayıq olmalı!
Kırgızcaакырын, баамдоо, жандануу, козголуу, ойгонуу, ойгоо
to wake up
köken: From Proto-Turkic *od-on-, reflexive/passive of Proto-Turkic *od-. Also compare Mongolian удах (udax, “to cause, stir up”) and Even хиду (hidu, “to instigate”). Cognate with Karakhanid [script needed] (oδun-, “to awake”) Old Uyghur [script needed] (odon-, “to awake”), Azerbaijani oyanmaq (“to awake”), Bashkir уяныу (uyanıw, “to awake”), Chuvash вӑран (văran, “to awake”), Kazakh ояну (oänu, “to…
sober, not intoxicated · moderate; realistic; serious; not playful; cool; self-controlled
eş: айыҡ
zıt: иҫерек
köken: Participal name of condition from verb айны- (aynı-) "to get sober", compare Old Uyghur aðïn- (“to get sober”), Proto-Turkic *ād- (“to get sober”). At synchronous level, an alteration of айыҡ (ayıq).
Felemenkçealert, bewust, bij bewustzijn, nuchter, ontwaakt, ontwaken /aːˈlɛrt/
alert
çekim: karşılaştırma alerter · üstünlük alertst
eş: waakzaam
köken: Borrowed from French alerte.
aile: alertheid
Portekizceacordado, acordar, consciente, despertar, desperto, ligado /a.koʁˈda.du/
past participle of acordar
çekim: karşılaştırma mais acordado · üstünlük o mais acordado
Não quero mais dormir do seu lado / Prefiro ficar acordado
to wake up, to awaken · to arouse
çekim: geçmiş αφύπνισα · ortaç αφυπνισμένος
zıt: κοιμάμαι
to wake up · to come to one's senses
çekim: geçmiş 目を覚ました
eş: 起きる, 起こす
köken: 目(め) (me, “eye”) + を (o, object marker) + 覚(さ)ます (samasu, “to wake up”)
aile: 目覚まし時計
Korece일어나다 /iɾʌ̹na̠da̠/
to arise, get up; to wake up · to occur; to happen
çekim: geçmiş 일어났다
eş: 생기다
köken: First attested as Late Old Korean 你之 in the Jīlín lèishì (鷄林類事 / 계림유사), 1103. In the hangul script, first attested in the Yongbi eocheon'ga (龍飛御天歌 / 용비어천가), 1447, as Middle Korean 니러나다 (Yale: nilenata).
careful, (through being synonymous with careful in various contexts) cautious, gentle, prudent, etc.
çekim: karşılaştırma försiktigare · üstünlük försiktigast
köken: för- + sikt + -ig, like German vorsichtig and Dutch voorzichtig
aile: försiktighetsprincip
Var försiktig!
Lehçebaczny, czujny, obudzić się, przebudzony, przytomny, świadomy /ˈbat͡ʂ.nɘ/
attentive, vigilant
çekim: karşılaştırma baczniejszy · üstünlük najbaczniejszy
köken: Etymology tree Proto-Indo-European *h₃ekʷ-der. Proto-Slavic *obačiti Old Polish obáczyć Old Polish báczyć Polish baczyć Proto-Indo-European *-nós Proto-Balto-Slavic *-inas Proto-Slavic *-ьnъ Old Polish -ny Polish -ny Polish baczny From baczyć + -ny. Compare Slovincian boczny.
aile: baczność
Ukraynacaне спля́чий, пильний, прито́мний, просипа́тися, твере́зий /ˈpɪlʲnei̯/
vigilant, watchful, wakeful, attentive · urgent, pressing
çekim: karşılaştırma пильні́ший
köken: Inherited from Proto-Slavic *pilьnъ.
aile: пильнува́ти
to wake up · to be awake · to be alert, vigilant
çekim: geçmiş जागता · şimdiki जागता है
köken: Hindi verb set जगना (jagnā) जागना (jāgnā) जगाना (jagānā) जगवाना (jagvānā) Inherited from Prakrit जग्गइ (jaggaï), from older जग्गति (jaggati), from Sanskrit जाग्रति (jāgrati), a later variant of जागर्ति (jāgarti), the intensive from the root गृ (gṛ, “to wake”). Compare Punjabi ਜਾਗਣਾ (jāgṇā) / جاگنا (jāgnā), Gujarati જાગવું (jāgvũ), Nepali जाग्नु (jāgnu), Sindhi جَاڳَڻُ (jāg̠aṇu) / जाॻणु (jāɡ̈aṇu),…
वह कब जागता है?
आज रात मैं ग्यारह बजे तक जागूँगा।
Fincehavahtua, herätä, hereillä, hereillä oleva, selvä, selvin päin /ˈhɑʋɑhtuɑˣ/
to wake up, awaken · to return from deep thoughts etc., to return to reality, wake up and realize or notice
çekim: geçmiş havahtunut · şimdiki havahtuu · ulaç havahtuva
köken: hava- + -htua, from the same root as havaita
aile: havahduttaa, havahtuminen
Çekçebdělý, bdící, ostražitý, při vědomí, probudit se, probuzený /ˈbɟɛliː/
awake · alert, vigilant
çekim: karşılaştırma bdělejší · üstünlük nejbdělejší
eş: ostražitý
köken: From bděl + -ý.
aile: bdělost
Rumenceatent, conștient, deștepta, precaut, scula, treaz /aˈtent/
attentive · prudent, careful, cautious · regardful, heedful
köken: Borrowed from Latin attentus.
Macarcaéber, felébred, felvilágosult, jól értesült, józan, kijózanít /ˈeːbɛr/
vigilant, alert · awake
çekim: karşılaştırma éberebb · üstünlük legéberebb
köken: Back-formation from ébren.
aile: éberség
to wake up, to awaken, to wake
çekim: geçmiş הִתְעוֹרַרְתָּ
התעוררנו מוקדם בבוקר
Latincecōnsciēns, cōnscius, excito, sobrius, vigil, vigilans /ˈɛks.kɪ.toː/
to call forth: to rouse, awaken, summon · to bring forth: to raise, build · to bring out: to encourage, revive, excite, stimulate, set in motion
çekim: ortaç excitātus · şimdiki excitat · ulaç excitāns
zıt: domō, lēniō, sōpiō, sēdō, dēlēniō, restinguō
köken: The frequentative form of excieō (“to call out, arouse, excite”), from ex- (“out; forth”) + cieō (“to call, summon”).
aile: excitatio
Quintus Curtius Rufus, Historiae Alexandri Magni, Book VI
Respondit Jesus, et dixit eis: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud.
Dancaædru, forsigtig, opmærksom, vågen, vågne /ˈɛːˌd̥ʁuˀ/
sober (not drunk)
zıt: beruset, fuld
köken: From Old Danish ædru, edrugh, a compound of Old Norse æ (“ever”) and drjúgr (“sufficient”).
Norveççeedru, forsiktig, oppmerksom, våken, våkne, vaktsom
Kelime Ailesi
სიფხიზლე
ფხიზლობს