Burada bir yıldız hattı görüyoruz.And what we see is a line of stars.
Kullandığımız yöntem, yıldızların karadelik etrafındaki yörüngesini izlemek.And the tool that we use is to watch the way stars orbit the black hole.
Yıldızlar karadelik etrafında, tıpkı gezegenlerin Güneş etrafındaki dönüşü gibi döner.Stars will orbit the black hole in the very same way that planets orbit the sun.
Benim görmek istediğim yıldızlar galaksi merkezine mümkün olduğunca yakın olanlar.So, I want to see the stars that are as close to the center of the galaxy as possible.
Karadelik bulunduğunu düşündüğümüz yer burası. Yani bu teknoloji olmadan yıldızları göremezsiniz.So, without this technology you can't see the stars.
Ve deney süresince, bu yıldızlar çok büyük mesafe katetti.And over the course of this experiment, these stars have moved a tremendous amount.
Deneyi 15 senedir yapmaktayız ve yıldızların tüm yolu katettiklerini gördük.So, we've been doing this experiment for 15 years, and we see the stars go all the way around.
Kesinlikle hayatta en sevdiğim yıldız bu.Absolutely my favorite star in the world.
Bir sürü yıldız görebilirsiniz.You can see a lot of stars.
Yaşlı yıldızların kara delik etrafında kümelenmiş olmaları beklenir.What you expect there is that old stars should be very clustered around the black hole.
Karadeliğe yakın çok sayıda yaşlı yıldız olmalı.You should see a lot of old stars next to that black hole.
Ve genç yıldızlar da, tam tersi, oralarda olmamalı.Likewise, for the young stars, or in contrast, the young stars, they just should not be there.
Karadelik, bir yıldız anaokuluna pek de iyi bir komşu olmazdı.A black hole does not make a kind neighbor to a stellar nursery.
Yıldız oluşumu için, büyük bir gaz ve toz bulutunun çökmesi gerekir.To get a star to form, you need a big ball of gas and dust to collapse.
İşin aslı, böyle bir ortamda yıldız oluşumu beklemeyiz.In fact, we anticipated that star formation shouldn't proceed in that environment.
Dolayısıyla da genç yıldız görmemelisiniz.So, you shouldn't see young stars.
Yaşlı yıldız kıtlığı var.There is a dearth of old stars.
Genç yıldız bolluğu var, yani öngörünün tam tersi.There is an abundance of young stars, so it's the exact opposite of the prediction.
İlerleme kaydetmek için gerçekten de daha uzaktaki yıldızların yörüngelerine bakmamız gerek.To make further progress we really need to look at the orbits of stars that are much further away.
Ortada, bir çok kan damarının patlayan yıldız misali dağıldığı bir halka bulunuyor.At the center is a ring from which hundreds of blood vessels are growing out in a starburst fashion.
Sonuçta Buda, film yıldızıyla dolaşıyordu, yaşlılarsa homurdanıyordu:So he was hanging out with the movie star, and of course they were grumbling:
Yıldızlar --The stars themselves --
3,600 metre yükseklikte, kuru ve ince hava yıldızları izleyebilmek için harika bir olanak sağlar.at 12,000 feet, the dry, thin air makes for perfect stargazing.
Sen herzaman "işimde yıldızlara ihtiyacım var" derdinYou always told: "In my job I need stars!"
Yıldızlara ihtiyacın yok.You need not the stars.
Gazetelerde "fakir oğlanın yıldız almadı" yazmasına ihtiyacın varYou need that newspapers write "poor lad didn't get his stars"
Yıldızlar patladığında da bu oksijen evrene dağılır.And when the stars explode, this oxygen is spread into the Universe.
Bu resimde patlayan bir yıldız görüyorsunuz.On this picture you see an exploding star.
Güneş'imiz oluşmadan önce birkaç yıldızın patlaması gerekti.Several stars had to explode before our Sun was created.
İlk kez 1995 yılında diğer yıldızların etrafındaki gezegenleri bulmaya başladık.In 1995, we started to find the first planets around other stars.
Diğer yıldızların etrafındaki gezegenleri bulmak yeni bir bilim çeşidi.So finding planets around other stars is a fairly new kind of science.
Bunlar yıldızlarından biraz uzaklaşınca büyük buzdan gezegenlerle, buz devleriyle karşılaşıyorsunuz.If you move them a little bit further from their star, you get big icy planets, ice giants.
Yıldıza biraz yaklaşınca buharla kaplı, bir nevi sauna gezegenlere rastlıyorsunuz.If you move them a little bit towards the stars, you get steam, some kind of sauna planets.
Sorun, bir yıldıza kıyasla çok küçük olmaları, bu yüzden de zor bulunmaları.The problem is that they are very small compared to a star, so they are hard to find.
Bu kalan aşağı yukarı bu yıldızın çekirdeği sayılır.Kind of the core of the star.
Bir nötron yıldızı.Into a neutron star...
Tabii bu, bu yıldızın yanarak kendini tüketmesinden... ...önceki, esas kütlesi.And this is kind of the original mass, before the star burns itself out.
İşte bu yıldızlarda ne olur?So what happens to these stars?
Bu tip yıldızlarda, yıldızın tüm kütlesi içe... ...doğru çöker.In these stars, all of the mass in these stars will just keep imploding, so the neutron...
İlk başta incelediğimiz, Güneş benzeri yıldızlar... ...çökerek beyaz cüceler haline geliyorlardı.So we imagine in the first sun-like stars things would collapse into white dwarfs.
İşte burada, bu yıldızın daha da içe çökmesinin önüne... ...geçen şey, elektron bozunum basıncı.And here the pressure that is keeping this from collapsing further is electron degeneracy pressure.
Ancak basınç yeteri kadar artarsa... ...ortaya nötron yıldızı çıkar.But if the pressure gets large enough then you have the neutron star.
Nötron yıldızları küçüktür.Neutron stars are tiny.
Nötron yıldızlarının ise geçen videoda... ...bir şehir boyutunda olduğunu görmüştük.Neutron stars we learned in the last video are on the scale of a city!
İşte buradaki, bir nötron yıldızı.But this right here is a neutron star.
Nötron yıldızı.Neutron star.
Ya da, yıldızın esas halinin kütlesi diyebiliriz.Or we could say, of the original star.
Bu, bir yıldızın "yırtılmasının" resmi.This is a picture of a star being ripped apart.
Bu, bir yıldızın bir karadelik tarafından yırtılması.This is a star being ripped apart by a black hole.
Yani bu yıldız, bu karadeliğe haddinden fazla yaklaşıyor.So this star is getting pretty close to this black hole.
Bu yüzden de bu yıldız karadelik tarafından bir nevi yırtılıyor.So this star is kind of being ripped apart by the black hole.
Bu yıldızın ilk hali.This is the star at first.
Bunlar, bugün bile, geceleyin gökyüzünde 250 yıldızın ismini söyleyebilen erkekler ve kadınlar.These are men and women who, even today, can name 250 stars in the night sky.
Ve evet, yıldızlar aynen bunu yaparlar.And indeed that's exactly what stars do.
Bunlar okuldan sonra öğretmenlerini arzulayan rock yıldızları.This is rockstars talking about teachers they had lusted after in school.
"Rusya'da parlayan yıldızlar Amerika'da da parlıyor."The same stars that shine down on Russia shine down on the United States.
Bunlar tıpkı yıldızların yaptığı gibi bir gruplama sistemi oluşturuyorlar.These form part of a grouping system much as the stars do.
O kadar çok ve çeşitliler ki bu uzaklıktan dünyadan yıldızların gözüktüğü gibi gözüküyorlar.They are so many and so varied that from this distance they appear like the stars from Earth.
Ve, yani, izlediğiniz şey, yıldızların doğuşu.And so what you're watching is the birth of stars.
Bunlar buradan doğan yıldızlar.These are stars being born out of here.