Levililer bütün İsrail halkına yüksek sesle şöyle diyecekler:The Levites shall answer, and tell all the men of Israel with a loud voice,
‹‹Ey gökler, kulak verin, sesleneyim; Ey dünya, ağzımdan çıkan sözleri işit!Give ear, you heavens, and I will speak. Let the earth hear the words of my mouth.
Seni oluşturan Kayayı savsakladın, Seni yaratan Tanrıyı unuttun.Of the Rock who became your father, you are unmindful, and have forgotten God who gave you birth.
‹‹Onlar anlayışsız bir ulustur, Onlarda sezgi yoktur.For they are a nation void of counsel. There is no understanding in them.
RAB aynı gün Musaya şöyle seslendi:Yahweh spoke to Moses that same day, saying,
Yaşlı dağların en seçkin armağanlarıyla, Kalıcı tepelerin bolluğuyla,for the chief things of the ancient mountains, for the precious things of the everlasting hills,
Şimdi her oymaktan birer kişi olmak üzere İsrail oymaklarından kendinize on iki adam seçin.Now therefore take twelve men out of the tribes of Israel, for every tribe a man.
‹‹Her oymaktan birer kişi olmak üzere halktan on iki adam seçin."Take twelve men out of the people, out of every tribe a man,
Şimdi senin elindeyiz. Sana göre adil ve doğru olanı yap.››Now, behold, we are in your hand. Do to us as it seems good and right to you to do."
Kiryatayim ve Sivma, vadideki tepede kurulu Seret-Şahar,Kiriathaim, Sibmah, Zereth Shahar in the mount of the valley,
Senan, Hadaşa, Migdal-Gad,Zenan, Hadashah, Migdal Gad,
Çölde Beytarava, Middin, Sekaka,In the wilderness, Beth Arabah, Middin, Secacah,
Beytarava, Semarayim, Beytel,Beth Arabah, Zemaraim, Bethel,
Surlu kentler şunlardı: Siddim, Ser, Hammat, Rakkat, Kinneret,The fortified cities were Ziddim, Zer, Hammath, Rakkath, Chinnereth,
Kuşların gözü önünde ağ sermek boşunadır.For in vain is the net spread in the sight of any bird:
Bilgelik dışarıda yüksek sesle haykırıyor, Meydanlarda sesleniyor.Wisdom calls aloud in the street. She utters her voice in the public squares.
Evet, aklı çağırır, Ona gönülden seslenirsen,Yes, if you call out for discernment, and lift up your voice for understanding;
Sağgörü sana bekçilik edecek Ve akıl seni koruyacak.Discretion will watch over you. Understanding will keep you,
Bunlar seni kötü yoldan, Ahlaksızın sözlerinden kurtaracak.to deliver you from the way of evil, from the men who speak perverse things;
Bu nedenle sen iyilerin yolunda yürü, Doğruların izinden git.that you may walk in the way of good men, and keep the paths of the righteous.
Yaptığın her işte RABbi an, O senin yolunu düze çıkarır.In all your ways acknowledge him, and he will make your paths straight.
Servetinle ve ürününün turfandasıyla RABbi onurlandır.Honor Yahweh with your substance, with the first fruits of all your increase:
Çünkü RAB, oğlundan hoşnut bir baba gibi, Sevdiğini azarlar.for whom Yahweh loves, he reproves; even as a father reproves the son in whom he delights.
Yolları sevinç yollarıdır, Evet, bütün yolları esenliğe çıkarır.Her ways are ways of pleasantness. All her paths are peace.
O zaman güvenlik içinde yol alırsın, Sendelemeden.Then you shall walk in your way securely. Your foot won't stumble.
Çünkü senin güvencen RABdir, Tuzağa düşmekten seni O koruyacaktır.for Yahweh will be your confidence, and will keep your foot from being taken.
Zorba kişiye imrenme, Onun yollarından hiçbirini seçme.Don't envy the man of violence. Choose none of his ways.
Bilgelikten ayrılma, o seni korur. Sev onu, seni gözetir.Don't forsake her, and she will preserve you. Love her, and she will keep you.
Bilgeliğe ilk adım onu sahiplenmektir. Bütün servetine mal olsa da akla sahip çık.Wisdom is supreme. Get wisdom. Yes, though it costs all your possessions, get understanding.
Onu el üstünde tut, o da seni yüceltecek, Ona sarılırsan seni onurlandıracak.Esteem her, and she will exalt you. She will bring you to honor, when you embrace her.
Seni bilgelik yolunda eğitir, Doğru yollara yöneltirim.I have taught you in the way of wisdom. I have led you in straight paths.
Yalnız senin olsun onlar, Paylaşma yabancılarla.Let them be for yourself alone, not for strangers with you.
Düzenbaz yürek, Kötülüğe seğirten ayaklar,a heart that devises wicked schemes, feet that are swift in running to mischief,
Seni kötü kadından, Başka birinin karısının yaltaklanan dilinden Koruyacak olan bunlardır.to keep you from the immoral woman, from the flattery of the wayward wife's tongue.
Böyle kadınların güzelliği seni ayartmasın, Bakışları seni tutsak etmesin.Don't lust after her beauty in your heart, neither let her captivate you with her eyelids.
Zina eden kadından, Yaltaklanan ahlaksız kadından seni koruyacak olan bunlardır.that they may keep you from the strange woman, from the foreigner who flatters with her words.
Evimin penceresinden, Kafesin ardından dışarıyı seyrederken,For at the window of my house, I looked out through my lattice.
Bunun için seni karşılamaya, seni aramaya çıktım, İşte buldum seni!Therefore I came out to meet you, to diligently seek your face, and I have found you.
Döşeğime Mısır ipliğinden dokunmuş Renkli örtüler serdim.I have spread my couch with carpets of tapestry, with striped cloths of the yarn of Egypt.
Yatağıma mür, öd Ve tarçın serptim.I have perfumed my bed with myrrh, aloes, and cinnamon.
Haydi gel, sabaha dek doya doya sevişelim, Aşktan zevk alalım.Come, let's take our fill of loving until the morning. Let's solace ourselves with loving.
Yere serdiği bir sürü kurbanı var, Öldürdüğü kişilerin sayısı pek çok.for she has thrown down many wounded. Yes, all her slain are a mighty army.
Bilgelik çağırıyor, Akıl sesini yükseltiyor.Doesn't wisdom cry out? Doesn't understanding raise her voice?
Kentin girişinde, kapıların yanında, Sesini yükseltiyor:Beside the gates, at the entry of the city, at the entry doors, she cries aloud:
‹‹Ey insanlar, size sesleniyorum, Çağrım insan soyunadır!"To you men, I call! I send my voice to the sons of mankind.
Beni sevenleri ben de severim, Gayretle arayan beni bulur.I love those who love me. Those who seek me diligently will find me.
Meyvem altından, saf altından, Ürünüm seçme gümüşten daha iyidir.My fruit is better than gold, yes, than fine gold; my yield than choice silver.
Böylelikle, beni sevenleri servet sahibi yapar, Hazinelerini doldururum.That I may give wealth to those who love me. I fill their treasuries.
Baş mimar olarak Onun yanındaydım. Gün be gün sevinçle dolup taştım, Huzurunda hep coştum.then I was the craftsman by his side. I was a delight day by day, always rejoicing before him,
Onun dünyası mutluluğum, İnsanları sevincimdi.Rejoicing in his whole world. My delight was with the sons of men.
Beni gözardı edense kendine zarar verir, Benden nefret eden, ölümü seviyor demektir.››But he who sins against me wrongs his own soul. All those who hate me love death."
Alaycıyı azarlama, yoksa senden nefret eder. Bilge kişiyi azarlarsan, seni sever.Don't reprove a scoffer, lest he hate you. Reprove a wise man, and he will love you.
Bilgeysen, bilgeliğinin yararı sanadır, Alaycı olursan acısını yalnız sen çekersin.››If you are wise, you are wise for yourself. If you mock, you alone will bear it.
Haksızca kazanılan servetin yararı yoktur, Ama doğruluk ölümden kurtarır.Treasures of wickedness profit nothing, but righteousness delivers from death.
Nefret çekişmeyi azdırır, Sevgi her suçu bağışlar.Hatred stirs up strife, but love covers all wrongs.
Zenginin serveti onun kalesidir, Fakirin yoksulluğu ise onu yıkıma götürür.The rich man's wealth is his strong city. The destruction of the poor is their poverty.
Doğrunun umudu onu sevindirir, Kötünün beklentileriyse boşa çıkar.The prospect of the righteous is joy, but the hope of the wicked will perish.
Gazap günü servet işe yaramaz, Oysa doğruluk ölümden kurtarır.Riches don't profit in the day of wrath, but righteousness delivers from death.
Doğruların başarısına kent bayram eder, Kötülerin ölümüne sevinç çığlıkları atılır.When it goes well with the righteous, the city rejoices. When the wicked perish, there is shouting.
Terbiye edilmeyi seven bilgiyi de sever, Azarlanmaktan nefret eden budaladır.Whoever loves correction loves knowledge, but he who hates reproof is stupid.