Trump'ın İsrail yardımını durdurma kararı Tel Aviv'de şaşkınlıkla karşılandı

Kudüs, 3 Kasım 2026. ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail'e sağlanması planlanan 4 milyar dolarlık askeri yardımı durdurma kararı, Tel Aviv yönetimi ve savunma bürokrasisinde büyük şaşkınlıkla karşılandı. İsrail devlet televizyonu KAN'ın aktardığına göre, Trump'ın ABD'de ara seçimlerin yapıldığı gün açıkladığı “beklenmedik” karar, İsrail Savunma Bakanlığı ve ordu kademelerinde şaşkınlığa yol açtı.

KAN'a konuşan, adı açıklanmayan üst düzey bir İsrailli güvenlik yetkilisi, “Bu açıklamayı beklemiyorduk. Hele ki bugün hiç beklemiyorduk.” dedi. Yetkili, Amerikalılarla sürekli diyalog halinde olduklarını ancak şaşırdıklarını söyleyebileceklerini ekledi. Resmi tebligatın henüz ilgili teknik ve uzman makamlara ulaşmadığını belirten yetkili, kararın olası askeri ve finansal sonuçlarını inceleyeceklerini kaydetti.

Yedioth Ahronot gazetesine göre İsrail Maliye Bakanlığı, kararı önceden bilmiyordu ve gelişme bakanlıkta da şaşkınlıkla karşılandı. Tel Aviv'deki güvenlik ve ekonomi çevrelerinde ise Trump'ın nihai amacının, ABD'nin İsrail'e her yıl sağladığı 3,8 milyar dolarlık güvenlik yardımını ve 2028 sonuna kadar geçerli olan ikili güvenlik anlaşmasını tamamen feshetmek olduğu ileri sürüldü.

Muhalif lider Yair Golan, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki açıklamasında kararı “Başbakan Binyamin Netanyahu hanesine bir başarısızlık daha yazdırdı.” sözleriyle değerlendirdi. Golan, Amerikan yardımının kesilmesinin İsrail'in güvenliğine ve ülkedeki yaşam kalitesine ağır bir darbe olduğunu belirterek, “Böylesine kritik bir dönemde güvenlik ihtiyaçlarının finansmanı tamamen İsrail halkının sırtına yüklenecektir.” ifadelerini kullandı.

Golan, kararın İsrail'in savunma harcamalarının zirve yaptığı, silah stoklarının takviye edilmeye çalışıldığı ve İran saldırılarının ardından hava savunma sistemlerinin yıprandığı bir dönemde geldiğine dikkat çekerek, “Sorumlu bir başbakan Amerikan yardımını sonlandırmaz aksine artırılması için mücadele ederdi. Netanyahu güvenlik ve ekonomi krizini derinleştiriyor, İsrail'in geleceğini riske atıyor.” dedi.

Trump daha önce yaptığı açıklamada, Washington yönetiminin İsrail'e sağlayacağı 4 milyar dolarlık yardımın durdurulacağını belirterek, “Artık İsrail'e para vermeyeceğiz.” demişti. Yıl sonuna kadar yardımın kesilmesi konusunda mutabık kalındığını söyleyen Trump, acil ihtiyaç halinde ABD'nin İsrail'e destek verebileceğini eklemişti. Netanyahu ise 23 Ekim'de, Tel Aviv yönetiminin savunma bütçesine aktarılan milyarlarca dolarlık ABD yardımına atıfta bulunarak, “Buna alışın, bu yardımlar artık sürmeyecek. Sorun İsrail değil, Amerika'nın değişmiş olması.” şeklinde konuşmuştu.

İsrail ile ABD arasındaki güvenlik anlaşması ilk kez 1998'de imzalanmış, yaklaşık 10'ar yıllık aralarla yenilenmişti. ABD, 1998'deki 10 yıllık süreçte İsrail'e 21,3 milyar dolar, 2008'deki süreçte 32 milyar dolar askeri yardım yapmayı kabul etmişti. 2016'da imzalanan anlaşmada ise 10 yıllık süreçte 38 milyar dolar öngörülmüştü. Bu 38 milyar doların 33 milyar dolarının askeri teçhizat alımına, 5 milyar dolarının ise füze savunma sistemlerine ayrıldığı belirtiliyor.