TDT 13'üncü Zirvesi Ankara'da yapılacak; Türkiye dönem başkanlığını devralacak

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13'üncü Zirvesi, Türkiye'nin ev sahipliğinde perşembe ve cuma günü Ankara'da yapılacak. Zirvede Türkiye, TDT Dönem Başkanlığını Azerbaycan'dan devralacak.

Teşkilatın etkinlik takvimine göre Dışişleri Bakanları Konseyi perşembe günü toplanacak. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde düzenlenecek zirve toplantısı ise “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla cuma günü gerçekleştirilecek. Toplantıda tarımdan uzaya, ticaretten ulaştırmaya kadar çeşitli alanlarda işbirliklerine odaklanılacak.

Görüşmelerde teşkilat içindeki işbirliğinin mevcut durumu, geleceğe yönelik perspektifler ve ortak ilgi alanına giren bölgesel ile uluslararası gelişmeler ele alınacak. Liderlerin siyasi işbirliği, ticaret ve yatırım, ulaştırma ve bağlantısallık, enerji, dijital dönüşüm, kültürel ve insani işbirliği ile kurumsal gelişim başta olmak üzere öncelikli faaliyet alanlarındaki ilerlemeleri değerlendirmeleri bekleniyor. Türk devletleri arasındaki birlik ve dayanışmanın pekiştirilmesi ile Türk Dünyası 2040 Vizyonu doğrultusunda somut işbirliğinin ilerletilmesine özel önem verilecek.

Devlet başkanlarının, işbirliğinin derinleştirilmesine ve TDT'nin kurumsal yapısının güçlendirilmesine yönelik çeşitli karar ve belgelerle birlikte Ankara Bildirisi'ni kabul etmeleri öngörülüyor. Zirvenin yanı sıra Türk iş dünyasının çeşitli etkinliklerle bir araya gelmesi bekleniyor; bu görüşmelerde Orta Koridor, sınır geçişleri, gümrük prosedürleri ve lojistik maliyetler öne çıkacak. Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov'un da cuma günü Türk iş dünyasıyla buluşması planlanıyor.

Dijital ekonomi alanında TDT üyeleri arasında imzalanan ortaklık anlaşmasıyla e-ticaretin, dijital hizmetlerin ve sınır ötesi veri temelli ekonomik faaliyetlerin önündeki engellerin kaldırılması hedefleniyor. Bu kapsamda Türkiye, anlaşmayı haziranda onaylayarak Azerbaycan ve Özbekistan'ın ardından iç onay sürecini tamamlayan üçüncü ülke oldu. Tarım alanında ise üye devletler arasında veri değişimi ve akıllı çözümler için “TDT Dijital Tarım Veri Platformu” kurulması projesi öne çıkıyor. 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde (IAC 2026) ise teşkilat koordinasyonunda yürütülen ortak küp uydu projesindeki işbirliğinin devamı niteliğinde bir çerçeve anlaşma imzalandı.

Türkiye'nin TDT'ye tam üye Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan ile ticareti de gündemde. Türkiye'nin bu ülkelere ihracatı 2021'de 6,2 milyar dolar, ithalatı 4,2 milyar dolar olarak kaydedildi; 2025'te ihracat 9,6 milyar dolar, ithalat 7,3 milyar dolar olarak hesaplandı. Bu tabloyla yıllık ticaret hacmi 17 milyar dolara yaklaştı. Bu yılın ilk 8 ayında ise Türkiye'nin üye ülkelere ihracatı 6,1 milyar dolar, ithalatı 5,4 milyar dolar oldu; dış ticaret hacmi 11,5 milyar dolara yaklaştı.

TDT bünyesinde üye ülkelerin yanı sıra Türkmenistan, Macaristan ve KKTC gözlemci ülke, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı ise gözlemci kuruluş olarak yer alıyor.