Şi, Putin ve Trump 19 Kasım'da Şıncın'da üçlü zirvede bir araya gelecek
Çin'in Şıncın kentinde 19 Kasım Perşembe günü yapılacak üçlü zirvede ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping bir araya gelecek. Görüşmede nükleer silahların azaltılması ve İran savaşı ele alınacak, Ukrayna savaşının gündeme gelip gelmeyeceği ise belirsiz.
- Zirve 19 Kasım Perşembe günü Çin'in Şıncın kentinde, APEC Zirvesi kapsamında yapılacak.
- Görüşmede nükleer silahların azaltılması ve İran savaşının ele alınacağı ABD tarafından belirtildi.
- Rusya ile ABD arasındaki nükleer silah anlaşması Şubat ayında sona erdi.
- ABD ve Rusya'nın her birinde 5 binden fazla, Çin'de ise 600'ün üzerinde nükleer silah bulunduğu tahmin ediliyor.
- Amerikalı bir yetkiliye göre zirveden herhangi bir anlaşma çıkması beklenmiyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı, Devlet Başkanı Şi Cinping'in 19 Kasım Perşembe günü ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Çin'in Şıncın kentinde görüşeceğini doğruladı. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında yapılacak üçlü görüşme, üç ülkenin liderlerini ilk kez bir arada buluşturacak.
Pekin'in açıklaması, Beyaz Saray ve Kremlin'in toplantıya ilişkin duyurularının ardından geldi. Moskova da Şıncın'da Trump, Putin ve Şi'nin katılımıyla bir toplantı yapılacağını teyit etmişti.
ABD'den yapılan açıklamada görüşmede nükleer silahların azaltılmasının ve İran savaşının ele alınacağı belirtildi. Ukrayna savaşının gündeme gelip gelmeyeceği ise belirsizliğini koruyor. Uzmanlar, Rusya'nın Ukrayna konusunda kendi şartlarında bir anlaşmayı tartışmaya açmak isteyebileceğini, Trump'ın önceliğinin ise İran ve nükleer silahlar olacağını değerlendiriyor.
Rusya ile ABD arasındaki nükleer silah anlaşması Şubat ayında sona erdi. Böylece yarım yüzyılı aşkın sürenin ardından ilk kez dünyanın en büyük iki nükleer cephaneliğine yönelik sınırlamalar ortadan kalkmış oldu. Trump, Washington ile Moskova arasındaki eski anlaşmayı uzatmak yerine Çin'i de kapsayacak yeni bir anlaşma yapılmasını istiyor. AP'ye konuşan Amerikalı bir yetkili, toplantıda konunun gündemde olacağını ancak bu görüşmeden bir anlaşma çıkmasının beklenmediğini söyledi. Yetkili, bunun verimli sonuçlar doğurabilecek bir diyaloğun başlangıcı olabileceğini ifade etti.
ABD ve Rusya'nın nükleer cephaneliklerinde her birinde 5 binden fazla silah bulunduğu, Çin'de ise bu sayının 600'ün üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Trump göreve gelir gelmez gümrük vergileriyle Çin'i hedef almış, ancak sonrasında Şi ile ilişkilerini geliştirmeye odaklanarak ticaret savaşından geri adım atmıştı. Aynı dönemde Putin ile ikili ilişkilerini geliştiren Trump, ülkesinin Ukrayna'ya askeri desteğini sorgularken Rusya'ya yakınlaştı.
Putin ile Şi'nin oldukça yakın bir ilişkisi bulunuyor; Şi'nin 2013'te devlet başkanı olmasından bu yana iki lider 40'tan fazla kez bir araya geldi. Trump ile Putin bugüne kadar yedi kez yüz yüze görüştü ve son görüşmeleri Ağustos 2025'te ABD'nin Alaska eyaletinde gerçekleşti. Şi ile Trump ise Çin liderinin Eylül ayında Washington'a yaptığı ziyaret dahil sekiz kez yüz yüze geldi.
Üçlü zirve, 1945 yılında ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği liderlerinin bir araya geldiği Yalta Konferansı ile karşılaştırılıyor. Bu konferansta Almanya ve Berlin'in dört işgal bölgesine ayrılması kararlaştırılmış, savaş sonrası dünyanın nasıl şekilleneceği de ele alınmıştı. Yalta zamanla, büyük güçlerin küçük ülkeler aleyhine kendi aralarında uzlaşmasının simgesi haline geldi.
Şıncın'daki masada yer almayan Ukrayna ve Tayvan gibi daha küçük ülkeler, büyük güçlerin kendilerini dışarıda bırakarak gizli bir anlaşma yapmasından endişe ediyor.