Marta Kos, dört aday ülke için AB üyelik yol haritalarını açıkladı

AB Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, Karadağ'ın katılım antlaşması imzalanana kadar atması gereken adımları ve Arnavutluk, Moldova ile Ukrayna'nın üyelik müzakerelerinde önümüzdeki bir yıl içinde ulaşmayı hedefledikleri amaçları gösteren yol haritalarını hazırladıklarını açıkladı. Açıklama, 4 Kasım 2026 Çarşamba günü Brüksel'den yapıldı.

Kos, AB Komisyonunun aday ülkelere ilişkin son değerlendirmelerini içeren 2026 Genişleme Paketini Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesinde sundu. Son bir yılda AB üyeliği yolunda en fazla ilerleme kaydeden dört ülke için yol haritası hazırlandığını belirten Kos, Karadağ'ın yol haritasında katılım antlaşmasının imzalanmasına kadar atılacak adımların, diğer üç ülkenin yol haritalarında ise gelecek bir yıla ilişkin hedeflerin yer aldığını söyledi.

Her ülkenin kendi reform performansına göre değerlendirileceğini ve üyelik koşullarının eksiksiz karşılanması gerektiğini vurgulayan Kos, Karadağ'ın 21 müzakere faslını geçici olarak kapattığını, kalan fasılların da yıl sonuna kadar geçici olarak kapatılabileceğini ifade etti. Kos, "Karadağ'ın katılım antlaşması üzerindeki çalışmalar başladı." dedi ve ülkenin 2028'de AB'nin 28'inci üyesi olma yolunda ilerlediğini belirtti.

Arnavutluk'un temel konulardaki ara kriterleri karşıladığını ve bunun ardından dört faslı geçici olarak kapattığını aktaran Kos, reformların sürdürülmesi halinde ülkenin müzakereleri 2027 sonuna kadar tamamlama hedefine ulaşabileceğini söyledi. Kos ayrıca hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı, basın özgürlüğü ve temel hakların korunmasının reform sürecinde öncelikli olduğunu dile getirdi.

Moldova ve Ukrayna'nın kalan müzakere kümelerinin tamamını açmaya hazır olduğunu belirten Kos, AB Konseyinin kalan iki küme konusunda kısa sürede uzlaşmasını beklediklerini kaydetti. Moldova'nın 2028 başında üyelik müzakerelerini tamamlayabilmesi için reformları hızlandırması gerektiğini de söyleyen Kos, Ukrayna'nın hukukun üstünlüğüne ilişkin ara kriterleri karşılamaya ve demokratik kurumlar ile kamu yönetimi reformuna ilişkin yol haritalarını uygulamaya öncelik vermesi gerektiğini değerlendirdi.

Kos, aday ülkelerin üyelik öncesinde AB ile daha fazla bütünleşmesini sağlamak üzere yeni bir kademeli entegrasyon modeli sunduklarını açıkladı. Yeni modelin hem aday ülkelere hem de AB üyelerine fayda sağlayacağını belirten Kos, genişleme sürecindeki ülkelerle görüşmelerin 2027'nin ilk çeyreğinde başlayacağını bildirdi. Görüşmelerde mevcut tedbirlerin değerlendirileceği ve yeni entegrasyon imkanlarının ele alınacağı vurgulandı.

Kos, Sırbistan'da özellikle ifade ve akademik özgürlük alanlarında gerileme yaşandığını, yeni hükümetin demokratik kurumları güçlendirmek ve temel hakları korumak için adım atabileceğini söyledi. Kuzey Makedonya'nın ilk müzakere kümesinin açılması için gereken kriterlerde teknik ilerleme sağladığını ve taahhüt ettiği anayasa değişikliklerini tamamlaması gerektiğini belirtti. Bosna Hersek'te iktidar koalisyonunun işlerlik kazanamamasının AB üyeliğine gerekli reformları geciktirdiğini, Kosova'da ise kurumsal tıkanıklığın rapor döneminde reformları aksattığını, ancak son dönemde reform gündemine yönelik çalışmaların hızlandığını ifade etti.

Gürcistan'ın üyelik sürecinin fiilen durduğunu söyleyen Kos, iktidar partisinin demokrasi, hukukun üstünlüğü ve temel haklar alanındaki adımlarının ülkenin AB'ye üyelik sürecine zarar verdiğini belirtti. Gürcistan yönetiminin tutumunu değiştirmesi halinde ülkenin AB yolunun açık olduğunu ifade eden Kos, değerlendirmelerini bu çerçevede sürdürdü.