Küresel piyasalar jeopolitik riskler ve yapay zeka endişeleriyle negatif seyretti

Küresel pay piyasaları bu hafta Orta Doğu'daki artan jeopolitik riskler, yapay zeka yatırımlarının finansmanına yönelik soru işaretleri ve bilançolardan gelen karışık sinyaller nedeniyle negatif seyretti. Yatırımcıların gözü ise gelecek hafta ABD, Avrupa ve Japonya merkez bankalarının para politikası kararlarında.

Orta Doğu'da yakın vadede gerilimin yeniden tırmanabileceği endişesi enflasyon korkularını canlı tuttu. Bölgedeki çatışma riski ve yüksek taşıma maliyetleri petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı 117 dolara yaklaşırken, haftayı yüzde 6,5 yükselişle 116,9 dolardan tamamladı. Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyonist baskıyı güçlendirebileceği beklentisiyle merkez bankalarının faiz tahminleri şahin yönde kalmayı sürdürdü.

Yüksek borçlanma maliyetlerinin yapay zeka yatırımlarını olumsuz etkileyebileceği endişesi arttı. Analistler, bu harcamaların ne kadar sürede ve hangi ölçüde geri döneceğinin belirsiz olmasının özellikle yarı iletken, veri merkezi ve bulut bilişim şirketlerinin hisselerinde dalgalanmaya yol açtığını belirtti. Bu nedenle hafta boyunca çip şirketleri başta olmak üzere teknoloji hisselerinde satış baskısı görüldü ve küresel borsaların toplam piyasa değeri 1 trilyon doların üzerinde değer kaybetti.

ABD'de pay piyasaları karışık seyretti. Haftalık bazda S&P 500 yüzde 0,47, Nasdaq yüzde 0,71 geriledi, Dow Jones yüzde 0,41 yükseldi. Meta'nın üçüncü çeyrek geliri yüzde 26 artışla 64,6 milyar dolara, net karı yüzde 264 artışla 9,9 milyar dolara yükseldi. Tesla'nın net karı ise yüzde 43 azalışla 787 milyon dolara düşerken, geliri 28 milyar dolarda değişmedi.

Teknoloji hisselerindeki düşüşün genele yayılması yatırımcıları güvenli liman varlıklara yöneltti. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi perşembe günü yaklaşık bir ay sonra ilk kez yüzde 5'in altına indi ve haftayı yüzde 5 seviyesinde, 8 baz puan düşüşle tamamladı. Dolar endeksi 101,8 seviyesinde yatay kapandı. Altının ons fiyatı cuma günü yaklaşık 3 ay sonra ilk kez 4 bin doların altını gördü ve haftalık bazda yüzde 4,1 düşüşle 3 bin 995 dolara geriledi. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump'ın 3 Kasım'daki seçimlerin ardından İran'a yönelik askeri baskıyı artırabileceği endişeleri, piyasalarda olası bir çatışmanın yeniden fiyatlanmasına yol açtı.

Avrupa borsaları, jeopolitik kaygılar ve Fransa'daki sokak olaylarının bölge geneline yayılma riskiyle satıcılı seyretti. Olayların kamu maliyesini tehlikeye sokması üzerine Fransa devlet tahvillerindeki satış baskısı derinleşti. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,07'ye yükselerek 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü ve 2013'ten bu yana ilk kez ABD'nin 10 yıllık tahvil faizini geçti. Almanya'da eylül ayı Üretici Fiyat Endeksi aylık yüzde 1,9, yıllık yüzde 6,7 artarak beklentilerin üzerinde geldi. Haftalık bazda FTSE 100 yüzde 1,76, DAX yüzde 1,84, CAC 40 yüzde 2,19 ve MIB 30 yüzde 2,60 düştü. ECB'nin gelecek haftaki toplantısında politika faizinin sabit tutulması bekleniyor, ancak yüksek petrol fiyatları ve enflasyon riskleri nedeniyle sonraki toplantılarda faiz artırımına yönelik beklentiler güçlü kalıyor.

Asya borsaları da satıcılı seyrederken bölge piyasaları yarı iletken sektörü öncülüğünde geriledi. Japonya'da eylül ayında enflasyon yıllık yüzde 2,1 ile beklentilere paralel gerçekleşirken, çekirdek enflasyon 9 ay sonra ilk kez yüzde 2'nin üzerine çıktı. Japonya'nın eylül ihracatı yüzde 16,7 arttı ancak beklentilerin altında kaldı. Haftalık bazda Kospi yüzde 2,08, Hang Seng yüzde 4,52, Nikkei 225 yüzde 4,03 ve Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,69 geriledi. Japonya Merkez Bankasının (BoJ) politika faizini bu toplantıda değiştirmeyeceği bekleniyor.

Yurt içinde Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 5,16 düşüşle 11.116,99 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya çekti. Merkez Bankası gecelik borç verme faiz oranını yüzde 40'tan yüzde 39'a, gecelik borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5'ten yüzde 34,5'e indirdi. Ocak ayındaki toplantıdan bu yana ilk indirim adımı, beş toplantının ardından atıldı. Dolar/TL haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 49,6940'tan tamamladı. Ayrıca tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Teklifle bu fonlarla bağlantılı soruşturmalarda elkoyma kararı verilebilecek.

Gelecek hafta yurt içinde salı günü işsizlik oranı, çarşamba günü dış ticaret dengesi verileri takip edilecek. Yurt içi piyasalar 28 Ekim Çarşamba günü yarım gün, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı nedeniyle perşembe günü kapalı olacak.