Kolombiya'da 35 sivili gerilla gibi gösteren 5 eski askere onarıcı yaptırım

Kolombiya'da Barış İçin Özel Yargı (JEP), 35 sivili öldürerek gerilla mensubu gibi gösteren 5 eski askere 5 yıl 6 ay ile 6 yıl 6 ay arasında değişen onarıcı yaptırımlar verdi. Ulusal basına göre karar, 79 ve 26. Kontrgerilla Taburları gibi askeri birliklerin karıştığı ve 35 kişinin mağdur olduğu 18 vakayı kapsıyor.

Sanıklar, sorumluluklarını kabul edip soruşturmaya katkı sağladıkları için hapis cezası yerine denetimli ve onarıcı yaptırımlara mahkum edildi. Sanıklar; insanlığa karşı zorla kaybetme ve kasten öldürme suçları ile savaş suçu kapsamında koruma altındaki kişiyi öldürmekten sorumlu tutuldu.

Kararın raportör yargıcı Juan Ramon Martinez Vargas, kararın yalnızca bir yargı hükmü olmadığını belirterek mağdurların onurunun iadesini, toplumsal hafızanın korunmasını ve şiddetten etkilenen bölgelerin yeniden ayağa kaldırılmasını amaçladığını söyledi. Vargas, mağdurların çoğunun çalışma çağındaki kişilerden oluştuğunu vurgulayarak “Mağdurlar başta Medellin olmak üzere Ituango, Dabeiba ve Turbo'da alıkonuldu.” dedi.

Vargas'ın analizine göre mağdurların yüzde 51'i evsizler, psikoaktif madde bağımlıları ve işsizler gibi kırılgan durumdaki kişilerden, yüzde 37'si Dabeiba ve Ituango'nun kırsal kesimlerinde yaşayıp “isyancı” olarak suçlanan köylülerden, yüzde 11'i ise savunmasız durumdayken alıkonulan milislerden oluşuyor.

Kolombiya'daki silahlı çatışma sırasında bazı askerlerin sivilleri öldürüp cesetlerini gerilla mensubu gibi göstererek bu kişileri çatışmada etkisiz hale getirilmiş militan olarak kayıtlara geçirdiği belirtiliyor. Amacın, ordunun gerillaya karşı operasyonlarda başarı elde ettiği izlenimini yaratmak olduğu ifade ediliyor. Öldürülen sivillerin gerilla olduklarına dair bir kanıt bulunmadığı kaydediliyor.

JEP, 3 suç örüntüsü belirledi: “isyancılarla bağlantılı” olmakla suçlanan köylülerin öldürülmesi, Turbo ve Medellin'den kandırılarak bölgeye getirilen kişilerin “operasyonel başarı” elde edilmiş gibi gösterilmek için öldürülmesi ve cesetlerin Dabeiba ile Ituango'daki mezarlıklara gizlenmesi.

JEP Başkan Yardımcısı Yargıç Diana Vega Laguna, sanıkların ifadeleri ve yürütülen soruşturmalar sayesinde Dabeiba'da işlenen suçların aydınlatıldığını belirtti. Çalışmalar kapsamında Las Mercedes Mezarlığı'ndan 77 ceset çıkarıldı, 18 kişinin kimliği tespit edildi ve 17 kişinin cenazesi ailelerine teslim edildi.

Vega Laguna, “Gerçekler ne yaşandığını ortaya koydu, sorumluluğun kabul edilmesi hesap vermeyi sağladı. Daha önce başlatılan onarıcı faaliyetler (TOAR) ise bu sorumluluğu somut adımlara dönüştürdü. Mahkemenin yaptırımları da mağdurlar ve bölgelerle birlikte denetlenebilir bir uygulama sürecinin önünü açıyor.” ifadelerini kullandı.

Uygulanan onarıcı yaptırımlar kapsamında eski askerlerin yol ve köprü onarımı, kayıpların bulunması, mayın temizliği ve toplumsal hafızanın korunması çalışmalarına katılması öngörülüyor.