Kallas: Ukrayna'daki barış sürecine AB'nin de dahil olması gerektiğini söyledi

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya-Ukrayna Savaşı'nı sona erdirmek için yürütülen yeni diplomatik girişime değinerek, varılacak herhangi bir anlaşmanın uygulanabilmesi için AB'nin sürece dahil olması gerektiğini vurguladı. Kallas, 6 Kasım 2026'da Brüksel'de Polonya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski ile Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile birlikte düzenlediği ortak basın toplantısında konuştu.

Kallas, "Bu önemli dönemde Rusya'nın savaşını sona erdirmek için yeni ve yoğun bir diplomatik girişim yürütülüyor. Avrupa, adil ve kalıcı barışa yönelik tüm çabaları desteklemeye devam ediyor." dedi. Bakanlarla bu girişime nasıl katkı sağlayabileceklerini ele aldıklarını belirten Kallas, diplomatik tepkilere rağmen sahadaki tablonun vahim olduğunu ifade etti.

Kallas, yakın zamanda barış sağlanacağına dair pek az işaret bulunduğunu ve Ukrayna'yı bir kez daha çok zorlu bir kışın beklediğini söyledi. Rusya'nın elektrik, ısınma ve su hizmetlerinin devamı için hayati önem taşıyan elektrik santrallerini yeniden hedef alacağını belirten Kallas, Moskova'nın Ukrayna'yı soğukta bırakarak teslim olmaya zorlamaya çalıştığını ve buna izin verilmeyeceğini kaydetti.

Olası bir barış anlaşmasında AB'nin rolüne ilişkin Kallas, "Ukrayna ile Rusya'nın ne zaman ve nasıl bir barış anlaşmasına varacağını söyleyemeyiz. Ancak bir anlaşmanın hayata geçirilmesi için ne gerektiğini söyleyebiliriz. Herhangi bir anlaşmanın uygulanabilmesi için AB'nin sürece dahil olması gerekir. Güvenlik garantilerinden yaptırımlara, yeniden imardan Ukrayna'nın AB üyeliğine kadar Avrupa Birliği'ni devre dışı bırakmak mümkün değil." ifadelerini kullandı. Müzakerelerin koşullarına ilişkin ise Kallas, savaşı sona erdirecek her anlaşmanın Rusya'nın yeniden güç kullanmasını ve ara verilen süreyi yeniden silahlanıp saldırmak için kullanmasını engellemesi gerektiğini söyledi. Kallas, bu yılın başında Moskova'ya yönelik temel talepleri içeren bir belge sunduğunu, AB dışişleri bakanlarınca ele alınan bu belgenin müzakerelere temel oluşturması gerektiğini ve Rusya'nın işgal ettiği Ukrayna toprakları üzerindeki iddialarının hukuken tanınamayacağını belirtti.

Avrupa'nın güvenlik düzenine ilişkin konuşan Kallas, Avrupa'nın güvenlik mimarisinin zaten mevcut olduğunu, NATO ile Avrupa Birliği'nin bu yapıda ayrı rolleri bulunduğunu ve Ukrayna'nın bu yapıya dahil edilmesini sağlamaları gerektiğini söyledi. Sorunun, Rusya'nın bu yapının temelini oluşturan anlaşmaları ihlal etmeye devam etmesi olduğunu belirten Kallas, "NATO 2021'de Rusya için bir tehdit oluşturmuyordu, bugün de oluşturmuyor. Putin'in Avrupa güvenliği üzerinde veto hakkı yok." dedi.

Kallas, bakanların Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesi ve 22. yaptırım paketi de dahil olmak üzere Rusya üzerindeki baskının artırılması konusunda kararlı olduğunu belirtti. Rusya'nın savaşı para için başlatmadığını ancak savaşı sürdürme kapasitesinin mali kaynaklara bağlı olduğunu söyleyen Kallas, Rusya ile yapılan enerji anlaşmalarının savaşı uzattığını ifade etti. Açık askeri çatışma eşiğinin altında kalan ve daha fazla risk almaya hazır olduğunu gösteren Rus faaliyetlerinin maliyetinin artırılması gerektiğini de vurgulayan Kallas, yeni yaptırımlarla Rus diplomatların hareketlerine daha sıkı kısıtlamalar getirilmesi, savaşta görev almış Ruslara vize yasağı uygulanması, insansız hava araçlarına karşı yeni savunma kabiliyetleri geliştirilmesi ve bir acil güvenlik protokolü hazırlanmasının görüşülen seçenekler arasında olduğunu bildirdi.

Sikorski, bakanların Ukrayna'ya askeri ve mali desteğin artırılması konusunda mutabık kaldığını ve ortak bildiriyi oy birliğiyle kabul ettiklerini hatırlattı. Önceliğin Ukrayna'nın kışa hazırlanmasına yardımcı olmak ve enerji altyapısını güçlendirmek olduğunu belirten Sikorski, Polonya'nın Enerji Topluluğuna ilave 8 milyon zloti (yaklaşık 2 milyon 37 bin dolar) ayıracağını ve bu kaynakla Ukrayna için jeneratör alınacağını açıkladı. Sikorski ayrıca, kasımda Polonya'da Gönüllüler Koalisyonunun düzenleyeceği askeri tatbikata yaklaşık 2 bin Polonyalı askerin katılacağını ve Polonya'nın uluslararası kuvvetlerin destek komutanlığını üstleneceğini kaydetti. Savaşı sona erdirmeye yönelik girişimleri memnuniyetle karşıladıklarını belirten Sikorski, önce ateşkes sağlanması, ardından kalıcı barışın görüşülmesi gerektiğini ve Avrupa'nın güvenlik düzeni ile silahların kontrolüne ilişkin görüşmelerin bundan sonra yapılabileceğini söyledi.

Sikorski, Rusya'nın gölge filosuna ve filonun faaliyetlerini destekleyenlere yönelik yaptırımların sıkılaştırılmasını, Rusya kaynaklı siber tehditler ve kamuoyunu etkilemeye yönelik operasyonlarla mücadelede teknoloji şirketleri ve sosyal medya platformlarıyla işbirliği yapılmasını istedi. Rusya'nın savaşı finanse etmek için kullandığı kaynakların kısıtlanması gerektiğini vurgulayan Sikorski, dondurulan Rus varlıklarının Ukrayna'nın savunması ve yeniden inşası için kullanılmasına yönelik çalışmaları desteklediklerini anımsattı. Sikorski ayrıca Rus vatandaşlarına Schengen turist vizesi verilmesinin durdurulmasını talep etti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Ukrayna ile Rusya arasında kapsamlı bir anlaşma yapılabileceğine ilişkin açıklaması hatırlatılarak, Washington ile Moskova'nın Ukrayna ve Avrupa'yı dışarıda bırakan yeni bir güvenlik düzeni üzerinde uzlaşmaya çalışmasından endişe duyulup duyulmadığı soruldu. Sikorski, Ukrayna ve Avrupa'nın geleceğine ilişkin bir düzenlemenin onların katılımı olmadan yapılmasının mümkün olmadığını dile getirdi. Kallas ise "Tarafı olmadığımız bir anlaşmayı uygulamayız." dedi. Rusya'ya yönelik yaptırımlar ve dondurulan Rus varlıklarının akıbeti konusunda karar yetkisinin AB'ye ait olduğunu anlatan Kallas, asıl önemli olanın Ukrayna ile Rusya'nın masaya oturup anlaşmasını belirtti.