İstanbul'da Kıbrıs'ın geleceği için iki devletli çözüm tartışılıyor
İktisadi Kalkınma Vakfı, Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü ve Beşparmak Düşünce Grubu'nun düzenlediği “Kıbrıs'ın Geleceği: İki Devletli Çözüm İhtiyacı” sempozyumu 16 Kasım'da İstanbul'da başladı. Açılışta konuşan akademisyenler ve kurum temsilcileri, Kıbrıs sorununda iki devletli çözüm modelini masaya yatırdı.- Sempozyum 16-17 Kasım tarihlerinde İstanbul'da düzenleniyor ve açılış oturumu TOBB Plaza'da yapıldı.
- Talmon, 1960 tarihli Temel Antlaşma'nın adada ikinci bir devletin kurulmasını açıkça yasaklamadığını savundu.
- Graydon, Kıbrıs Türklerinin 2004'teki Annan Planı'nı kabul ettiğini, Rum tarafının ise reddettiğini hatırlattı.
- Olgun, Kıbrıs'ın Doğu Akdeniz'de köprü olması gerektiğini söyledi.
- Kalaycıoğlu, Kıbrıs meselesinin yaklaşık 60 yıldır çözülemediğini vurguladı.
İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV), Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü ve Beşparmak Düşünce Grubu'nun 16-17 Kasım tarihlerinde düzenlediği “Kıbrıs'ın Geleceği: İki Devletli Çözüm İhtiyacı” sempozyumu İstanbul'da başladı. Etkinlik, İstanbul'da Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Plaza'da yapılan açılış oturumuyla başladı.
Açılış oturumunda İKV Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Beşparmak Düşünce Grubu Genel Koordinatörü Mustafa Ergün Olgun, Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü Direktörü Emirhan Göral, Sabancı Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Fakültesi Emeritus Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ersin Kalaycıoğlu ile Almanya'daki Bonn Üniversitesi Uluslararası Hukuk Profesörü Prof. Dr. Stefan Talmon konuştu.
Zeytinoğlu, Kıbrıs meselesinin 1950'lerden bu yana Türkiye'nin dış politikasında önemli bir yer tuttuğuna dikkat çekti. Kıbrıslı Türklere yönelik şiddet ve saldırıların, Türkiye'nin 1974'te garantör güç sıfatıyla müdahale etmesine yol açtığını belirtti. Birleşmiş Milletler öncülüğündeki onlarca yıllık müzakere ve çok sayıda girişimin adanın yeniden birleşmesini sağlayamadığını söyleyen Zeytinoğlu, bu süreçte adadaki iki toplumun siyasi, kurumsal ve toplumsal yapılarının geliştiğini ifade etti.
Olgun, Kıbrıs meselesinin çok sayıda müzakere ve diplomatik girişime rağmen onlarca yıldır çözümsüz kaldığını vurguladı. “Kalıcı bir çözümün, her iki tarafın doğuştan gelen eşit haklarına, eşit statüsüne ve meşru beklentilerine saygı göstermesi gerekmektedir.” dedi. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin uluslararası statüye sahip olduğuna dikkat çeken Olgun, Kıbrıs Türk tarafının da aynı hak ve statüye eşit biçimde sahip olması gerektiğini savundu. Kıbrıs'ın Doğu Akdeniz'de bir gerilim kaynağı değil, Türkiye, Yunanistan, Avrupa Birliği ve daha geniş bölge arasında diyalog ve işbirliği köprüsü olması gerektiğini belirtti.
Göral, Kıbrıs meselesinin 50 yılı aşkın süredir uluslararası ilişkilerdeki en dikkat çekici çatışmalardan biri olduğunu kaydetti. “Kıbrıs'ta sürdürülebilir, adil ve kalıcı bir çözüme, bu temel gerçeklik göz ardı edilerek ulaşılamaz. Aksine, böyle bir çözüm, egemen eşitliğin ve eşit uluslararası statünün tanınmasını gerektirmektedir.” ifadelerini kullandı. Kalaycıoğlu ise dönemin ABD Başkanı Lyndon Johnson'ın 1960'larda Kıbrıs krizini karşılaştığı en can sıkıcı sorun olarak nitelendirdiğini hatırlattı. Aradan yaklaşık 60 yıl geçmesine ve uluslararası sistemde köklü değişimler yaşanmasına rağmen Kıbrıs meselesinin hâlâ çözülemediğini vurguladı.
Talmon, müzakerelerin asıl hedef olan çözümden uzaklaşarak yalnızca müzakere yürütmek için sürdürüldüğünü söyledi. İki devletli çözüm modelinin mevcut çıkmazdan çıkış yollarından biri olabileceğini belirten Talmon, 1960 tarihli Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Kuruluşuna İlişkin Temel Antlaşma'nın adada ikinci bir devletin kurulmasını açıkça yasaklamadığını savundu. Talmon'a göre bu antlaşma, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) bağımsızlığının önünde tek başına hukuki bir engel oluşturmuyor.
Açılışa katılamayan İngiltere'nin eski Hava Kuvvetleri Komutanı Michael Graydon'ın konuşması da okundu. Graydon, Kıbrıs Türklerinin 2004'teki Annan Planı'nı kabul etmesine rağmen Rum tarafının planı reddettiğini hatırlattı. Referandumun ardından uluslararası toplumun Kıbrıs Türklerinin izolasyonunu hafifletmeye yönelik taahhütlerini büyük ölçüde yerine getirmediğini dile getirdi. Kalıcı bir çözümün Kıbrıs Türk halkının eşit haklarını ve statüsünü tanıması gerektiğini vurgulayan Graydon, adada fiilen var olan iki devletin esas alındığı bir çözüm modelinin değerlendirilmesi çağrısında bulundu.