İKV Başkanı Zeytinoğlu: Gümrük Birliği, Kıbrıs müzakereleriyle ilişkilendirilmemeli
İKV Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Türkiye-AB Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve "Made in Europe" kriterinin Kıbrıs'ta müzakerelerin yeniden başlatılması şartına bağlanmaması gerektiğini söyledi. Zeytinoğlu, bu konuların Kıbrıs meselesiyle ilişkilendirilmesini kabul edilemez bulduğunu belirtti.
- Zeytinoğlu, Gümrük Birliği'nin güncellenmesinin Kıbrıs'taki müzakerelerin yeniden başlatılmasına bağlanmamasını istedi.
- Sanayi Hızlandırma Yasası taslağındaki "Made in Europe" tanımına elektrikli ve hibrit araçlarda Türkiye'de üretilen araçlar dahil edilmedi.
- Türkiye, AB'nin savunma projelerine destek sağlayan SAFE mekanizmasına başvurmasına rağmen programa dahil edilmedi.
- Zeytinoğlu, KKTC'nin varlığını ve siyasi eşitliği reddeden hiçbir yaklaşımın başarılı olamayacağını söyledi.
- Zeytinoğlu, Crans Montana görüşmelerinde Kıbrıs Rum tarafının görüşmeleri tıkayan taraf olduğunu belirtti.
İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Türkiye-Avrupa Birliği Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve Türkiye'nin "Made in Europe" kapsamına alınmasının Kıbrıs'ta çözüm müzakerelerinin yeniden başlatılması şartına bağlanmaması gerektiğini savundu. İKV'nin 17 Kasım 2026 tarihli açıklamasında yer alan görüşlerde Zeytinoğlu, son günlerde Kıbrıs Rum basınına atfen bazı haberlerin gündeme geldiğine dikkat çekti.
Zeytinoğlu'na göre bu haberlerde, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ile Türkiye'nin Sanayi Hızlandırma Yasası'ndaki "Made in Europe" tanımına ve Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) programına dahil edilmesinin, Kıbrıs'taki görüşmelerin yeniden başlatılmasına verilecek desteğe bağlanacağı iddia ediliyor. Bu konunun Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından gündeme getirildiği ve Türkiye'yi ziyaret edecek Avrupa Komisyonu Kıbrıs Temsilcisi Raffaele Fitto tarafından önerileceği de belirtiliyor.
Zeytinoğlu, "10 yıldır birçok sorunun birikmesine ve gerek AB gerekse Türkiye için fayda sağlayacak bir süreç olmasına rağmen Gümrük Birliği'nin güncellenmesine başlanamadı." dedi.
Zeytinoğlu, geçen mart ayında Avrupa Komisyonu tarafından Sanayi Hızlandırma Yasası taslağının yayımlandığını hatırlattı. Taslağa göre otomotiv, kimya, batarya ve yeşil enerji gibi kritik sektörlerde kamu alımları ile devlet teşviklerine dahil olmak için AB'de üretilmiş olma şartı getiriliyor. Fransa ve Almanya'nın uzlaşısına göre bu tanıma Avrupa Ekonomik Alanı ülkeleri ile Birleşik Krallık'ın da girebileceğini, ancak elektrikli ve hibrit araçlarda Türkiye'de üretilen araçların tanıma dahil edilmediğini aktardı. Zeytinoğlu, bu konunun da Kıbrıs müzakerelerinde ilerleme şartına bağlanmasının öngörüldüğünü ifade etti.
Türkiye'nin SAFE mekanizmasına başvurmasına rağmen programa dahil edilmediğini vurgulayan Zeytinoğlu, Türkiye-AB ilişkilerini ilerletmeye yönelik en önemli dosyaların Kıbrıs meselesiyle ilişkilendirilmesinin, AB'nin Türkiye ile ilişkilerine çok dar bir çerçeveden baktığı anlamına geldiğini söyledi. Zeytinoğlu şu değerlendirmede bulundu: "Gerek etik gerekse stratejik sebeplerle kabul edilemez. Türkiye ve AB için somut fayda üretecek ve ilişkilerin gelişmesini engelleyen sorunları çözecek bu konuların, Kıbrıs'ta başlaması öngörülen, sonucu belirsiz bir sürece bağlanması uluslararası ilişkilerin ciddiyetine uygun değildir. Türkiye-AB Gümrük Birliği güncellemesi ve 'Made in Europe' kriteri konuları Kıbrıs meselesiyle ilişkilendirilmemeli."
Kıbrıs'ta görüşmelerin yeniden başlamasını beklemenin adadaki gerçeklerle uyuşmadığını belirten Zeytinoğlu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) varlığını ve siyasi eşitliği reddeden herhangi bir yaklaşımın başarılı olmasının mümkün olmadığını ifade etti. Crans Montana'daki görüşmelerde Kıbrıs Rum tarafının gerçek ve samimi bir çözüm iradesine sahip olmadığının ve görüşmeleri tıkayan taraf olduğunun anlaşıldığını kaydeden Zeytinoğlu, "Yine aynı sürecin başlatılmasının sonuç üreteceği veya Kıbrıs'ın geleceği için olumlu olacağını düşünmek abesle iştigaldir. Artık AB ve uluslararası toplum için adada iki farklı devlet ve halkın varlığını tanımanın zamanı gelmiştir." dedi.