GSI kablo projesinde NAVTEX geri sayımı başladı: Fransız gemisi ve Ankara'nın tepkisi gündemde

Lefkoşa merkezli Türk Ajansı'nın (TAK) 16 Ekim 2026 tarihli haberine göre, Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasındaki GSI elektrik bağlantısı projesi ve bu projeyle ilişkilendirilen "Türk faaliyetleri", Avrupa Konseyi'nin gündem maddeleri arasına girdi. Rum yönetimi ise projeye yönelik Amerikan desteğini ve Fransız mali katılımını önemli bir gelişme olarak öne çıkarıyor.

Haravgi gazetesinin aktardığına göre Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis, Türkiye ile KKTC arasında imzalandığını öne sürdüğü "yasadışı iş birliği mutabakatı"nı enerji tartışmaları kapsamında gündeme taşıyacağını açıklamıştı. Aynı çerçevede Hristodulidis'in, elektrik bağlantısının jeopolitik, enerji ve ekonomik önemine değinirken bu bağlamda "Türk faaliyetlerine" de dikkat çekeceği belirtildi.

Jewish News Syndicate'e konuşan Rum Savunma Bakanı Vasilis Palmas, ABD'nin projeye verdiği desteğe işaret ederek ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun ilgili açıklamalarını hatırlattı. Palmas, Washington'un desteği ve Fransızların mali katılımının zorluk ve gecikmelere rağmen olumlu bir tablo oluşturduğunu söyledi. Bağlantının Güney Kıbrıs'ın enerji alanındaki izolasyonuna son verebileceğini ve enerji arz güvenliğini güçlendirebileceğini de ekledi.

Politis gazetesi ise projede deniz dibi araştırmalarına ilişkin geri sayımın başladığını yazdı. Fransız yatırım şirketi Meridiam'ın projeye katılmasının, yaklaşık iki yılı aşkın süredir durgun seyreden çalışmalara yeniden hareketlilik getirdiği kaydedildi. Yunanistan Ticari Denizcilik Bakanlığına, Fransız bayraklı "Abeille Marengo" gemisinin deniz araştırmalarında kullanılması için muafiyet talebi sunulduğu belirtildi. Gazete, bu talebin Yunan makamlarının NAVTEX yayımlamasının ilk adımı olduğunu ve ekim ayının NAVTEX açısından hareketli geçeceğine dair daha önceki değerlendirmelerinin doğrulandığını aktardı.

Gazetenin "İyi Senaryo" başlığıyla aktardığı değerlendirmeye göre, Ankara ile önceden temas kurulmaması hâlinde Fransız bayraklı bir geminin bu başvuruyu gerçekleştirmesi beklenmiyor. Aynı senaryoda Fransızların, Türkiye dahil kıyı devletlerini bilgilendiren bir açıklama (communiqué) yayımlaması bekleniyor. Yunan makamlarının bu muafiyet talebine dayanarak NAVTEX yayımlayacağı, Türkiye'nin de kendi NAVTEX'iyle karşılık vererek Fransız açıklamasına yanıt vereceği ifade edildi. Gazete, kablonun kıta sahanlığı sınırlandırması bulunmayan bölgelerden geçtiğini, iki ülkenin de sabit pozisyonlarından geri adım atmadan konunun kapanabileceğini belirtti. Kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırlarının belirlenmemiş olmasının çalışmaları engellemediği, NAVTEX'in bir izin değil denizcilere yönelik bir güvenlik bilgilendirmesi niteliği taşıdığı vurgulandı.

Rum Enerji Bakanı Mihalis Damianos'un, 2-3 hafta içinde NAVTEX yayımlanmasını ve GSI projesine ilişkin çalışmaların başlamasını beklediğini söylediği aktarıldı. Politis radyosuna konuşan Damianos, NAVTEX'in yayımlanmasıyla birlikte Rum kesiminin Yunanistan ile yapılan anlaşma kapsamında projeye ilişkin 25 milyon euroluk payını ödeyeceğini de yineledi. Haberde, Avrupa Yatırım Bankası tarafından projeye yönelik durum tespiti çalışmasının yıl sonuna kadar tamamlanmasının beklendiği hatırlatıldı.