GSI elektrik projesi ve bağlantılı “Türk faaliyetleri” Avrupa Konseyi gündeminde

Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasında planlanan GSI elektrik bağlantısı projesi ve bu projeyle ilişkilendirilen “Türk faaliyetleri”, Avrupa Konseyi’nin gündemine taşındı. Rum hükümeti, projenin ilerlemesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin verdiği desteğe ve Fransız tarafının mali katılımına önemli bir rol atfediyor.

Haravgi gazetesi, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in Türkiye ile KKTC arasındaki “yasadışı iş birliği memorandumu” olduğunu öne sürdüğünü ve bu konuyu enerji alanındaki tartışmalar çerçevesinde gündemine alacağını açıkladığını hatırlattı. Habere göre Hristodulidis, elektrik bağlantısının jeopolitik, enerji ve ekonomik önemine dikkat çekmenin yanı sıra bu bağlamda “Türk faaliyetlerine” de değinecek.

Gazeteye konuşan Rum Savunma Bakanı Vasilis Palmas ise projeye yönelik Amerikan desteğine işaret ederek ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ilgili açıklamalarını anımsattı. Palmas, Washington’un desteği ve Fransız tarafının mali katılımının, yaşanan zorluk ve gecikmelere rağmen projeye olumlu bir görünüm kazandırdığını belirtti. Bağlantının Güney Kıbrıs’ın enerji konusundaki yalıtılmışlığına son verebileceğini ve enerji tedarik güvenliğini güçlendirebileceğini de ifade etti.

Politis gazetesi ise GSI projesi kapsamında deniz altı kablosunun döşenmesi için deniz tabanında araştırma yapılmasına ilişkin sürecin hızlandığını yazdı. Fransız yatırım şirketi Meridiam’ın projeye dahil olmasının, iki yılı aşkın süredir yaşanan durgunluğun ardından projeye yeniden hareketlilik getirdiği kaydedildi. Gazeteye göre Yunanistan Ticaret Denizciliği Bakanlığına, Fransız bayraklı “Abeille Marengo” gemisinin deniz araştırmalarında kullanılması için bir muafiyet talebi sunuldu. Bu başvurunun, Yunan makamlarının deniz araştırmaları için NAVTEX yayımlamasının ilk adımı olduğu belirtildi ve gazetenin, ekim ayının NAVTEX çıkarılması açısından hareketli geçeceğine dair önceki değerlendirmesi teyit edildi.

Gazete, Türkiye’nin tepkisine ilişkin “İyi Senaryo” başlığı altındaki değerlendirmesinde, Ankara ile herhangi bir temas kurulmaması halinde Fransız bayraklı geminin bu başvuruyu gerçekleştirmeyeceği yönünde bir öngörüde bulundu. Asıl iyi senaryonun ise Fransızlar tarafından, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu kıyı devletlerinin bilgilendirileceği bir ortak açıklama yayımlanması olduğu yazıldı. Bu durumda Yunan makamlarının muafiyet talebine dayanarak bir NAVTEX yayımlaması, Türkiye’nin de kendi NAVTEX’iyle karşılık verip Fransız açıklamasına yanıt vermesi bekleniyor.

Gazete, kablonun kıta sahanlığı sınırlandırması bulunmayan bölgelerden geçtiğini ve iki ülkenin NAVTEX’lerle sabit pozisyonlarından geri adım atmadan konunun kapanabileceğini ifade etti. Kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırlarının belirlenmemiş olmasının çalışmaları engellemediği, NAVTEX’in ise bir izin belgesi değil denizcilere yönelik bir güvenlik bilgilendirmesi olduğu vurgulandı. Öte yandan Rum Enerji Bakanı Mihalis Damianos’un, 2-3 hafta içinde NAVTEX yayımlanmasını ve GSI projesine ilişkin çalışmaların başlamasını beklediği aktarıldı. Politis radyosuna konuşan Damianos, NAVTEX’in yayımlanmasıyla birlikte Rum tarafının Yunanistan ile yapılan anlaşma çerçevesinde projeye ilişkin 25 milyon euroluk payı ödeyeceğini de yineledi. Haberde, Avrupa Yatırım Bankası’nın projeye ilişkin durum tespiti çalışmasını yıl sonuna kadar tamamlamasının beklendiği de hatırlatıldı.