Fed sıkılaşma beklentisi ve yapay zeka endişesi küresel piyasalarda sert satışa yol açtı
Fed'in ilave sıkılaşma ihtimali ile yapay zeka hisselerindeki değerleme endişeleri küresel borsalarda yoğun satış baskısı yarattı. Asya borsalarında çip hisseleri öncülüğünde sert düşüşler yaşandı; Kospi yüzde 5,2, Nikkei 225 yüzde 4,8 geriledi.
- Fed'in ilave sıkılaşma beklentisi ve yapay zeka değerlemelerine yönelik endişeler küresel piyasalarda yoğun satışa yol açtı.
- ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 19 Kasım'da yüzde 5,11'e kadar çıktıktan sonra 20 Kasım'da yüzde 5,01'e geriledi.
- ASML'nin hisseleri yüzde 4,7, Soitec'in hisseleri yüzde 8 değer kaybetti.
- SoftBank Group Corp'un hisseleri yüzde 14,5, Kospi endeksi yüzde 5,2 düştü.
- Tayvan Teknoloji Endeksi haftalık bazda yüzde 17,2 geriledi.
Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasında ilave sıkılaşmaya gidebileceği beklentileri ile yapay zeka sektöründeki yüksek değerlemelere yönelik endişelerin derinleşmesiyle 20 Kasım 2026'da yoğun satış baskısı altında kaldı. Merkez bankalarının enflasyonla mücadelesini sürdürdüğü bir ortamda yapay zeka alanındaki gelişmeler fiyatlamaları zorlaştırıyor ve yapay zekadaki yüksek beklentiler ciddi biçimde sorgulanıyor.
Yatırımcıların güvenli liman arayışı ABD tahvillerine ve dolara talebi artırırken, 19 Kasım'da yüzde 5,11'e kadar çıkan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 20 Kasım'da 10 baz puan düşüşle yüzde 5,01'e geriledi. Avrupa borsaları negatif seyirle açılırken, önceki gün belirgin yükselen yapay zeka bağlantılı teknoloji hisseleri keskin düşüş gösterdi. Hollanda merkezli ASML'nin hisseleri yüzde 4,7, Fransa merkezli Soitec'in hisseleri ise yüzde 8 değer kaybetti.
Satış dalgası Asya piyasalarına da yayıldı. Güney Kore'de yarı iletken ve çip hisselerindeki kayıplar yüzde 10'a yaklaşırken, yapay zeka maruziyeti yüksek olan Japonya merkezli SoftBank Group Corp'un hisseleri yüzde 14,5 geriledi. Güney Kore'de Kospi yüzde 5,2, Japonya'da Nikkei 225 yüzde 4,8, Çin'de Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 1,2, Hong Kong'da Hang Seng yüzde 1,9 düşüşle kapandı. Tayvan Teknoloji Endeksi ise haftalık bazda yüzde 17,2 geriledi.
Ata Yatırım Araştırma Genel Müdür Yardımcısı Cemal Demirtaş, küresel faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentisinin dolara ilgiyi artırdığını ve hisse senedi piyasaları üzerinde baskı yarattığını belirtti. Demirtaş, Fed'in 25 baz puanlık faiz artırımı ihtimalinin dolara yönelimi güçlendirdiğini, Japonya'dan da faiz artırımı gelebileceği beklentisinin ise sıkılaşma havasını kuvvetlendirdiğini söyledi. Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin de bu süreci beslediğine dikkat çeken Demirtaş, petrol fiyatlarının enflasyonu yüksek tuttuğunu ve faizlerin yüksek kalmasına yol açtığını ifade etti.
Demirtaş, yapay zeka ve teknoloji tarafındaki gelişmelerin satış dalgasının bir diğer ayağını oluşturduğunu da kaydetti. Yapay zeka şirketi Anthropic'in tarihin en büyük halka arzını gerçekleştirmesinin, piyasadaki sermayenin bir kısmını bu alana kaydırdığını belirten Demirtaş, ABD ara seçimlerinin ardından Demokratların Senato'da çoğunluğu almasıyla veri merkezlerine yönelik muhalefetin gündeme geldiğini söyledi. Demirtaş, ilgili sorulara bağlı belirsizliğin sektördeki risk algısını bozduğunu ifade etti.
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz ise ABD Kongresi ara seçimlerinin ardından arazi ve elektrik şebekesi tahsisi ile çevre izinlerinin veri merkezi inşaatını geciktirebileceği endişesinin satış baskısını artırdığını belirtti. Kaymaz, faizlerin yükselmesinin şirketlerin borçlanma maliyetlerini artırdığını ve sektöre finansal bir baskı oluşturduğunu söyledi. Nvidia çiplerinin yasa dışı yollarla Çin'e ulaştığına dair iddiaların yaptırımların delindiğini gösterdiğini ifade eden Kaymaz, Tencent ve Alibaba gibi şirketlerin Amerikan sunucularına erişiminin kısıtlanmasıyla önemli bir talep kaynağının ortadan kalktığını kaydetti.
Demirtaş, ABD ve Rusya ile Çin arasındaki görüşmeden büyük kararlar çıkmamasına karşın diyalog yönünde adım atılmasının önemli olduğunu belirtti. Görüşmedeki en somut başlığın petrol fiyatlarına dair rahatsızlık ve rafineri kapasitelerinin artırılması olduğunu söyleyen Demirtaş, petrol fiyatlarında düşüş başlarsa enflasyon baskısının hafifleyebileceğini ifade etti. Demirtaş, küresel piyasaların bu sıkılaşma ve uyum döngüsünü tam olarak sindirmesinin 2027'nin ikinci yarısını bulabileceğini öngördü.