El Niño dünyada kuraklık, sel ve kasırgaların etkisini büyütüyor

Pasifik Okyanusu'nun ekvator kesimindeki yüzey sularının normalin üzerinde ısınmasıyla ortaya çıkan El Niño, yağış ve sıcaklık düzenlerini değiştirerek dünyanın birçok bölgesinde kuraklık ve sel riskini artırıyor. Etkilerinin önümüzdeki aylarda daha da belirginleşmesi bekleniyor.

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), "Küresel Mevsimsel İklim Güncellemesi" raporunda El Niño'nun Şubat 2027'ye kadar sürme ihtimalinin yüzde 100'e yakın olduğunu bildirdi. Raporda, olayın aralık ayında zirveye ulaşmadan önce güçlenmesinin beklendiği, bunun da sıcaklıkları yükseltip kuraklık ve sel tehlikesini artırabileceği vurgulandı. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) ise 2026 sonbaharı ve 2027 kışında çok güçlü bir El Niño yaşanma olasılığının yüzde 90'ın üzerinde olduğunu açıkladı.

Sıcak deniz suları balıkçılığı ve deniz yaşamını da vuruyor. Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) verilerine göre, okyanus yüzeyinin ısınması besin bakımından zengin derin suların yukarı çıkmasını azaltarak balık popülasyonlarını küçültüyor ya da yer değiştiriyor. Peru'da hamsi ve ton balığı gibi ticari türler bundan ciddi biçimde etkilenirken, bu türlere bağlı yaşayan topluluklar gelir kaybıyla karşı karşıya. Artan su sıcaklıkları deniz çayırları ve yosun ormanlarına zarar verirken mercan resiflerinde kitlesel ağarmaya da yol açıyor.

Hava olaylarının en sert yansımaları ise farklı coğrafyalarda görülüyor. Karayipler, Orta Amerika, Hindistan, Afrika'nın bazı bölgeleri, Endonezya ve Avustralya kuraklıkla mücadele ederken; ABD'nin güneyi, Peru, Ekvador, Doğu Afrika ile Orta Doğu ve Orta Asya'nın bazı kesimleri aşırı yağış ve taşkın riski altında. Endonezya'da ocak ayından bu yana süren orman yangınlarında yaklaşık 896 bin hektarlık alan zarar gördü, yaklaşık 175 bin kişi solunum yolu rahatsızlığı yaşadı ve bazı okullarda eğitime ara verildi. Uzmanlar, Sumatra kaplanı, Cava gergedanı ve Borneo orangutanı gibi nesli tehlikede olan türlerin yaşam alanlarının daraldığına dikkat çekiyor.

Pasifik'in doğusunda kasırga sayısı da arttı. Bu yıl 22 tropikal fırtına ve 12 kasırga kaydedildi; bu rakamlar kasırga sezonunun bitimine iki ay kala yıllık ortalamaların üzerinde. Hindistan'da muson yağışları ise mevsim normallerinin altında kaldı: doğu ve kuzeydoğuda yüzde 26, güney eyaletlerinde yüzde 24 eksik yağış ölçüldü. Batı Pasifik'te ise Maysak ve Dujuan tayfunları Çin'in doğusu ve Japonya'da sel ve heyelanlara yol açtı. Japonya Meteoroloji Ajansı'na göre bölgede bu sezon 10 tropikal siklon oluştu; bu, 1966'dan bu yana kaydedilen en yüksek sayı. Uzmanlar, yılın kalanında yeni tayfunların oluşabileceği ve Çin ile Japonya'da olumsuz etkilerin sürebileceği uyarısında bulunuyor.