Ebola bağışlarında 700 milyon doların üzerinde harcama belgelenemiyor

Africa CDC ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti yetkilileri, Ebola salgınına karşı uluslararası bağışçılardan gelen kaynakların nasıl kullanıldığına dair ilgili kuruluşlardan açıklama talep etti. Dakar'dan yapılan duyuruya göre bu talep, fonların takibindeki ciddi boşluğun ortaya çıkmasının ardından geldi.

Africa CDC Genel Direktörü Jean Kaseya, Kinşasa'daki basın toplantısında bağışçıların salgın için toplam 962 milyon dolar aktardığını duyurdu. Kaseya'ya göre sahada çalışan kuruluşların hesabını verebildiği tutar ise yaklaşık 200 milyon dolarla sınırlı kaldı.

Sağlık Bakanlığının topladığı toplantıya kuruluşların yalnızca üçte biri katılabildi. Katılan örgütler 228 milyon dolar aldıklarını, bunun 127 milyon dolarını harcadıklarını ve yaklaşık 100 milyon dolarlık kısmın henüz kullanılmadığını bildirdi. Kaseya, kalan bakiyenin akıbetini izlemek için KDC makamlarıyla birlikte çalışılacağını belirtti ancak mali kayıtlarını sunmayan kuruluşların kimler olduğunu paylaşmadı.

Africa CDC, yardım örgütlerinin paranın nereye gittiğini ve neler yapıldığını açıklamamasının devletin denetimini güçleştirdiğini vurguladı. Açıklamada, yüksek miktarda fon alan kuruluşların kaynak kullanımını ulusal yetkililere şeffaf biçimde raporlamaması eleştirildi.

Öte yandan KDC Sağlık Bakanı Samuel Roger Kamba, daha önce faaliyet izni verilen yaklaşık 100 yardım kuruluşundan yalnızca 25'inin akreditasyon aldığını açıkladı. Yetkililer fonların akıbetine ilişkin soruşturma yürütüyor ve kuruluşlardan aldıkları kaynakların kullanımını bildirmelerini istiyor.

Salgın bölgesinde görev yapan sağlık personeli ve destek ekipleri ise ödenmeyen maaşlar ve zor çalışma koşulları nedeniyle iş bırakma eylemleri düzenliyor. Bunia'da görevli hemşire Prince Bahati, bazı çalışanların hayatlarını tehlikeye atmalarına rağmen ücretlerini alamadığını dile getirdi. Bunia sakini Anicet Kakule ise bir arkadaşının yeterli bakım görememesi nedeniyle Ebola tedavi merkezinde hayatını kaybettiğini anlattı. Kakule, kaynakların hükümet ile insani yardım ortakları tarafından ortaklaşa yönetilmesinin şeffaflığı artırabileceğini söyledi.

Uzmanlar, KDC'de önceki salgınlarda da yolsuzluk ve kötü fon yönetimi iddialarının gündeme geldiğini hatırlatıyor. Bu tür sorunların halkın sağlık ekiplerine olan güvenini zedelediği ve salgınla mücadeleyi zorlaştırdığı vurgulanıyor.

Mayıs ortasında ilan edilen salgında en az 9 bin 400 vaka ve 4 bin 500'ü aşkın ölüm kaydedildi. Yetkililerin pazar günü paylaştığı verilere göre bu, ülke tarihindeki en ölümcül Ebola salgını oldu. Ülkenin kuzeyindeki sekizinci eyalete ulaşan virüs komşu ülkelere de sıçradı. Uganda hastalıktan arındığını duyururken, Kenya'da pazar itibarıyla 8 vaka kaydedildi.

Salgına nadir görülen Bundibugyo virüsü yol açıyor ve bu virüse karşı onaylanmış bir aşı ya da tedavi bulunmuyor. Nüfus hareketleri, silahlı grupların yarattığı şiddet, sağlık ekiplerine duyulan güvensizlik ve çalışanların kötü koşulları salgının hızla yayılmasında başlıca etkenler olarak görülüyor.