Cumhuriyet'in ilanının üzerinden 103 yıl geçti
Türkiye Cumhuriyeti 103. yaşını kutluyor. Cumhuriyet, 29 Ekim 1923'te TBMM'de 158 milletvekilinin oyuyla ilan edildi ve kararın temeli bir gün önce Ankara'daki Çankaya Köşkü'nde atıldı.
- Cumhuriyet, 29 Ekim 1923'te saat 20.30'da TBMM'de 158 milletvekilinin tamamının oyuyla ilan edildi.
- Kararın temeli 28 Ekim 1923 akşamı Çankaya Köşkü'ndeki yemekte atıldı.
- Mustafa Kemal Paşa, 158 milletvekilinin oyuyla Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı seçildi.
- 26 Ekim 1924 tarihli kararnameyle Cumhuriyet'in ilanının 101 pare top atışıyla kutlanmasına karar verildi.
- 29 Ekim, 1925 yılından bu yana milli bayram olarak kutlanıyor.
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanının üzerinden 103 yıl geçti. Cumhuriyet, 29 Ekim 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) ilan edildi. Kararın temeli ise bir gün önce, 28 Ekim 1923 akşamı Ankara'daki Çankaya Köşkü'nde atıldı.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Çankaya Köşkü'nde düzenlenen akşam yemeğinde “Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz” sözleriyle kararını yakın arkadaşlarıyla paylaştı. Yemekte İsmet Paşa, Kazım Paşa, Fethi Bey, Kemalettin Sami Paşa, Halit Paşa, Fuat Bey ve Ruşen Eşref Bey de bulundu. Atatürk, o akşamı yıllar sonra Nutuk'ta anlattı.
Yemeğin ardından Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa ile birlikte 1921 Anayasası'nın bazı maddelerini değiştiren kanun teklifini hazırladı. Ertesi gün TBMM'de Anayasa Komisyonu'nun hazırladığı teklif gündeme alındı. Yapılan değişiklikle “Türkiye Devleti'nin şekli hükümeti Cumhuriyet'tir.” hükmü kabul edildi. Saat 20.30'da oturuma katılan 158 milletvekilinin tamamının oyuyla Cumhuriyet ilan edildi.
Cumhuriyet'in ilanının ardından aynı gün yapılan gizli oylamada Mustafa Kemal Paşa, 158 milletvekilinin tamamının oyunu alarak Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı seçildi. Atatürk, cumhurbaşkanı unvanıyla ilk kez Meclis kürsüsüne çıktı ve konuşmasını “Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır.” sözleriyle tamamladı. İsmet Paşa ilk hükümeti kurmakla görevlendirildi, Fethi Bey ise TBMM Başkanlığına seçildi.
26 Ekim 1924'te yayımlanan kararnameyle Cumhuriyet'in ilanının 101 pare top atışı yapılarak ve düzenlenecek etkinliklerle kutlanmasına karar verildi. 19 Nisan 1925'te kabul edilen kanun teklifiyle 29 Ekim, 1925 yılından bu yana milli bayram olarak kutlanmaya başlandı.