BM Genel Sekreteri seçimi tıkandı, Guterres'in görevi 31 Aralık'ta bitiyor
Görev süresi 31 Aralık'ta sona erecek olan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in yerine henüz kimse seçilemedi. Güvenlik Konseyi'nin sekiz oylamaya rağmen karar verememesi üzerine, yetkililerin acil durum planları hazırladığı Reuters'a göre bildirildi.
- Guterres'in görev süresi 31 Aralık'ta sona erecek, ancak yerine henüz seçim yapılamadı.
- Güvenlik Konseyi sekiz oylamaya rağmen karar veremedi ve bu hafta gizli bir oylama daha yapılması bekleniyor.
- Yetkililer, selefin seçilemediği durum için acil durum planları hazırladı.
- Uluslararası Kriz Grubu'ndan Richard Gowan, 2027 için Genel Sekreter seçilmeden yılın tamamlanmasının utanç verici olacağını söyledi.
- Guterres 2016'da altı oylamanın ardından seçilmişti.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in görev süresi 31 Aralık'ta sona erecek, ancak yerine henüz kimse seçilemedi. Reuters'ın aktardığına göre, Güvenlik Konseyi'nin veto yetkisi bulunan beş üyesi yapılan sekiz oylamada karar veremedi ve konseyin bu hafta gizli bir oylama daha yapması bekleniyor.
Guterres'in görev süresi bitene kadar selefine karar verilmemesi ihtimaline karşı yetkililerin acil durum planları hazırladığı bildirildi. Haberde, seçim sürecinin gizli oylamalara dayanan, uzun ve şeffaf olmayan bir yapıda olduğu vurgulandı. Bu çıkmazın, veto yetkisi bulunan üyelerin uzlaşmaya isteksizliğini gösterdiği ve BM'yi giderek daha fazla devre dışı bıraktığı belirtildi. Aynı kaynakta, bu durumun ABD yönetimi tarafından da körüklendiği aktarıldı.
Guterres'in 2016'da altı oylamanın ardından seçildiği, bugüne kadar hiçbir Genel Sekreter'in görev süresinin selefi seçilmeden bitmediği hatırlatıldı. Görevi devralacak kişinin “göz korkutucu sorunların” beklediği ifade edildi. Uluslararası Kriz Grubu'nda görev yapan BM uzmanı Richard Gowan, 2027 için bir Genel Sekreter seçilmeden yılın tamamlanmasının “veto yetkisi olan ülkeler için utanç verici olacağını” söyledi. Gowan ayrıca, bu durumun BM'yi yönetmek için gerekli niteliklere sahip olmadığını savunan ülkelere koz vereceğini belirtti.
Daimi üyeler İngiltere, Çin, Fransa, Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri'nin, birçok BM üyesinin “artık coğrafi gerçekleri yansıtmadığını düşündüğü” yapıdaki değişiklik taleplerini uzun süredir reddettiği kaydedildi. BM Şartı'nda liderlik boşluğunun nasıl doldurulacağına dair bir hüküm bulunmadığı, açık bir seçim süreci için kampanya yürüten “1 for 8 Billion” adlı girişimin ise konseyin geçici bir başkan atamasını ya da Genel Kurul'un görev süresini uzatmasını içeren seçenekleri anlattığı bilgi notu yayımladığı belirtildi. Bu bilgi notunda, BM'yi lidersiz bırakmanın “son derece sorumsuz” olacağı vurgulandı.
Seçim sürecinde adayların, kendi hükümetlerinin desteğini kazanmak için konsey üyelerine lobi yapmak zorunda olduğu, ardından üye ülkelerin oy verdiği ön elemelerden geçtiği aktarıldı. Bu oylamaların sonuçlarının resmi olarak açıklanmadığı ancak hızla sızdığı ifade edildi. Üye ülkelerin farklı renkte pusulalar kullanmasının, daimi üyelerin tercihlerini açığa çıkarabildiği de kaydedildi. Oylamalar sonucunda öne çıkan aday, Konsey tarafından Genel Kurul'a tavsiye edilecek bir karar tasarısıyla oylanıyor. Bu tasarının kabulü için 15 üyeden en az 9'unun olumlu oy vermesi ve daimi üyelerden hiçbirinin veto kullanmaması gerekiyor. Genel Kurul'un bu aşamadan sonra Genel Sekreteri resmen atadığı, ancak şimdiye dek Konsey'in belirlediği hiçbir adayı reddetmediği hatırlatıldı.