AB'nin 150 milyar avroluk SAFE programının ilk turu Macaristan'ın planıyla tamamlandı
Avrupa Birliği'nin savunma sanayisini güçlendirmek için oluşturduğu 150 milyar avroluk SAFE programının ilk turu, Macaristan'ın 5,4 milyar avroluk savunma yatırım planının onaylanmasıyla tamamlandı. Kalan 21,3 milyar avro için ikinci başvuru süreci başladı ve talepler 30 Kasım'a kadar alınacak.
- Macaristan'ın 5,4 milyar avroluk savunma yatırım planı AB Konseyi tarafından onaylandı ve ilk turdaki son plan oldu.
- İlk turda 19 üye ülkeye yaklaşık 128,7 milyar avro kredi kaynağı tahsis edildi.
- 16 ülkeyle kredi anlaşması imzalandı, 11 ülkeye yaklaşık 13,5 milyar avro ön finansman ödendi.
- İkinci tur için ülkelerin finansman taleplerini 30 Kasım'a kadar iletmesi bekleniyor.
- Türk savunma şirketlerinin SAFE'den yararlanması için AB ile Türkiye arasında ayrı bir ikili anlaşma gerekiyor.
Brüksel merkezli gelişmelere göre, Avrupa Birliği'nin savunma sanayisini güçlendirmek amacıyla oluşturduğu 150 milyar avroluk Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) programının ilk turu, Macaristan'ın savunma yatırım planının onaylanmasıyla tamamlandı. Macaristan'ın AB Daimi Temsilciliği, X platformundan yaptığı açıklamada AB Konseyi'nin ülkenin SAFE kapsamındaki 5,4 milyar avroluk planını onayladığını duyurdu.
AB Komisyonu'nun 28 Ekim'de olumlu değerlendirdiği Macaristan planı, ilk turda başvuran 19 üye ülke arasında onaylanan son plan oldu. Böylece program kapsamında bu ülkelere yaklaşık 128,7 milyar avro kredi kaynağı tahsis edildi.
Komisyonun 29 Ekim'de açıkladığı verilere göre, programa katılan ülkelerin 16'sıyla kredi anlaşmaları imzalandı ve 11 ülkeye toplam yaklaşık 13,5 milyar avroluk ön finansman ödemesi yapıldı. Kalan tutarların ilgili finansman koşulları çerçevesinde kullandırılması öngörülüyor.
Komisyon, ilk turda tahsis edilmeyen 21,3 milyar avroluk bölüm için 29 Ekim'de ikinci başvuru sürecini başlattı. AB'nin 27 üye ülkesine açık olan ikinci turda ülkelerin finansman taleplerini 30 Kasım'a kadar iletmeleri bekleniyor. Komisyon bu turda özellikle hava ve füze savunma sistemleri, insansız hava araçları, insansız hava araçlarına karşı savunma sistemleri ile mühimmat ve füze üretimine yönelik yatırımlara öncelik verilmesini istiyor. Üye ülkeler ayrıca Ukrayna ile ortak savunma tedarik projeleri geliştirmeye teşvik ediliyor. Bu başvuru süreci, ilk turda programa katılmayan üye ülkelerin de SAFE kredilerinden yararlanmasına imkan tanıyor.
SAFE düzenlemesine göre krediler yalnızca AB üyesi ülkelere veriliyor, ancak aday ülkeler üye ülkelerle birlikte ortak savunma tedariklerine katılabiliyor. Türk savunma şirketlerinin SAFE kapsamındaki uygunluk şartlarından, Avrupa Ekonomik Alanı ülkeleri ve Ukrayna'daki şirketlerle aynı ölçüde yararlanabilmesi için ise AB ile Türkiye arasında ayrıca ikili anlaşma yapılması gerekiyor.
SAFE, AB ülkelerinin ortak savunma alımlarını artırmasını amaçlayan, toplam 150 milyar avroya kadar düşük maliyetli uzun vadeli kredi sağlanmasını öngörüyor. Program; mühimmat ve füze sistemlerinden hava ve füze savunmasına, insansız sistemlerden siber güvenlik ve askeri hareketliliğe kadar çeşitli alanlardaki ortak tedarikleri kapsıyor.