AB'den Akdeniz'de deniz güvenliği ve terörle mücadele için işbirliği çağrısı
AB Komisyonunun Eşitlik, Hazırlıklılık ve Kriz Yönetiminden Sorumlu Üyesi Hadja Lahbib, 18 Kasım 2026'da Brüksel'de başlayan AB-Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu'nda bölge ülkelerini deniz ulaşımının korunması ve terörle mücadelede daha fazla işbirliğine çağırdı. Lahbib, İrini Operasyonu'nun görev süresinin 2029'a kadar uzatıldığını açıkladı.
- AB-Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu 18 Kasım 2026'da Brüksel'de başladı.
- İrini Operasyonu'nun görev süresi 2029'a kadar uzatıldı ve görev alanı genişletildi.
- Uluslararası deniz ulaşım güzergahlarından geçiş ücreti alınmasına karşı 67 ülke taahhütte bulundu.
- Hürmüz Boğazı'ndaki saldırılar ve Babulmendeb Boğazı'ndaki tehditler Akdeniz ticaretini doğrudan etkiliyor.
- Akdeniz Paktı üç başlıkta işbirliği öngörüyor: toplumlar arası bağlar, ekonomi ve güvenlik.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Eşitlik, Hazırlıklılık ve Kriz Yönetiminden Sorumlu Üyesi Hadja Lahbib, Akdeniz'de deniz ulaşımının ve deniz altyapısının korunması ile terörle mücadele alanlarında bölge ülkeleri arasındaki işbirliğinin artırılması çağrısında bulundu. Açıklama, 18 Kasım 2026'da Belçika'nın başkenti Brüksel'de başlayan AB-Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu kapsamında yapıldı.
Forum, AB'nin bölgeye yönelik stratejisi Akdeniz Paktı'nın güvenlik ve savunma ayağının parçası olarak düzenleniyor. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas adına açılış konuşmasını yapan Lahbib, katılamadığı için üzüntüsünü ilettiğini belirtti.
Lahbib, AB'nin güney komşularıyla 30 yılı aşkın süredir ticaret, enerji ve göç konularını ele aldığını, ancak güvenliğe odaklanan ayrı bir diyalog kanalının kurulmadığını söyledi. Forumun, güvenliği merkeze alan Akdeniz Paktı'nın uygulanmasına yönelik bir adım olduğunu ifade etti. Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik saldırıların ve Babulmendeb Boğazı'ndaki tehditlerin Akdeniz'deki ticareti doğrudan etkilediğini belirten Lahbib, Gazze'de ateşkesin yürürlükte olmasına rağmen barışın sağlanamadığını ve ağır insani koşulların sürdüğünü kaydetti.
Lahbib, Batı Şeria'da yerleşim politikası ve yerleşimci şiddetinin sürdüğünü, Suriye'nin yeniden inşası için uluslararası desteğe ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi. Libya'daki bölünmüşlüğün giderilmesinin öncelik olmayı sürdürdüğünü, Lübnan'ın ise Hizbullah'ı silahsızlandırma ve egemenliğini koruma konusunda güçlüklerle karşılaştığını belirtti.
AB'nin, BM'nin Libya'ya yönelik silah ambargosunun uygulanmasını desteklemek amacıyla 2020'de başlattığı İrini Operasyonu'nun görev süresinin 2029'a kadar uzatıldığını ve görev alanının genişletildiğini bildiren Lahbib, Mısır, Libya, Lübnan ve Tunus'un deniz kuvvetleri ve sahil güvenlik birimleriyle daha yakın çalışmayı hedeflediklerini söyledi. Lahbib ayrıca, AB unsurlarının geçen hafta Rusya'nın gölge filosuna ait olduğundan şüphelenilen bir petrol tankerine çıktığını ve tankerin sahte bayrakla seyrettiğini tespit ettiğini kaydetti.
Uluslararası deniz ulaşım güzergahlarından geçiş ücreti alınmasına karşı 67 ülkenin taahhütte bulunduğunu hatırlatan Lahbib, AB'nin Akdeniz'deki ortakları arasında bu taahhüde yalnızca Ürdün'ün katıldığını belirtti ve diğer ortakları da katılıma çağırdı. Terör örgütü DEAŞ'ın toprak kaybetmesine rağmen Suriye, Irak ve Libya'daki güvenlik boşluklarından yararlanmaya çalıştığını söyleyen Lahbib, bölge ülkelerini DEAŞ Karşıtı Uluslararası Koalisyon, Küresel Terörle Mücadele Forumu ve BM çatısı altında işbirliğini artırmaya çağırdı.
AB'nin güney Akdeniz'deki 10 ortağıyla ilişkilerini derinleştirmek amacıyla hazırladığı Akdeniz Paktı, Barselona Bildirisi'nin 30. yılına denk gelen 28 Kasım 2025'te Barselona'da başlatıldı. Pakt; eğitim ve araştırma gibi alanlarda toplumlar arası bağların güçlendirilmesi, ekonomilerin sürdürülebilirliği ve entegrasyonu ile güvenlik, krizlere hazırlık ve göç yönetimi olmak üzere üç başlıkta işbirliği öngörüyor. Brüksel'de ilk kez düzenlenen AB-Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu'nun, Pakt'ın güvenlik ayağı kapsamında bölge ülkeleri arasında deniz güvenliği ve terörle mücadele konularında düzenli diyaloğu geliştirmeyi amaçladığı belirtildi.